Dubaj. Żywa fatamorgana

Ile jest tu Orientu i wspomnień Baśni z 1001 nocy, a ile blichtru i najnowszej technologii, które rzucają wyzwanie nieujarzmionej przez wieki pustyni? Nadszedł czas konfrontacji ze stereotypami.

Słyszałem wiele opowieści o Dubaju. Głównie od znajomych, których do Zjednoczonych Emiratów Arabskich rzuciły zawodowe kontrakty. W ich relacjach opanowana przez międzynarodowe koncerny metropolia jawiła się oazą bogactwa i dobrobytu. Zapewniali, że czegoś takiego nie ma w żadnym innym miejscu na świecie, a oglądane zdjęcia faktycznie robiły wrażenie. Ale nawet one nie rozpaliły mojej ciekawości. Bardziej cenię w arabskich krajach tradycję, niż nowoczesność. Wolę zakurzony świat starych medyn od technologicznego zgiełku współczesnych miast. W końcu jednak... uległem pokusie.

Zdumienie nie ustępuje

Już pierwsza chwila w Dubaju przyprawia o zawrót głowy. Całe miasto wygląda jak nieziemski bajkowy las. Wyrastające dosłownie spod ziemi drapacze chmur zdają się drwić z grawitacji. Zupełnie nierealnie odcinają się od błękitnego do bólu oczu, bezchmurnego nieba. Ponad wszystkim ogłuszające słońce. Jest więcej niż gorąco, a unoszący się dokoła zapach bogactwa nie pozostawia wątpliwości, że jesteśmy w samym sercu arabskiego sezamu. A to co nas otacza, przerasta najbardziej fantastyczne sny. Wszystko jest najwyższe, największe i najdroższe. Tu lokują swoje inwestycje najbogatsze firmy świata. Pod sklepy i galerie podjeżdżają maybachy, hummery, lincolny. Nawet przeciętny mieszkaniec Emiratów ma trzy samochody: jeden do pracy, drugi do wożenia rodziny, trzeci dla szpanu. Szejkowie idą na całość, ich limuzyny pokryte są czasem złotem. Nieważne, że coś takiego waży tyle, ile ciężarówka. Liczy się efekt. Od samego początku mam zresztą wrażenie, że właśnie ten efekt jest najważniejszy.

Wszystko zaczęło się przed dwudziestu kilku laty za sprawą wizjonerskiego pomysłu szejka Rashida bin Saeed al-Maktoum. Jego doradca powiedział: Kiedyś ropa się skończy, a wraz z nią pieniądze. Wszystko dookoła będzie jak ogród bez wody. Co wtedy? – zapytał. Choć ropa ciągle jeszcze płynie szerokim strumieniem, szejk nie pozostawił pytania bez odpowiedzi. Jest nią obecny Dubaj, który był kiedyś małą, pustynną wioską nad brzegiem morza. Wykorzystał swój majątek, by stworzyć raj na ziemi. I nie ma wątpliwości, że wizja szejka zmaterializowała się. I zaczęła przyciągać ludzi z całego świata. Jeszcze w 1822 roku mieszkało tu zaledwie 1200 osób, dziś Dubaj jest prawie dwumilionowym miastem. Jego rdzenni mieszkańcy to zaledwie 20 procent. Pozostali to robotnicy, przyjechali tu z różnych krajów. Kiedyś wrócą do siebie, nigdy nie będą obywatelami Emiratów. Prawo nie daje takiej możliwości. Obywatelstwa tego kraju nie można uzyskać nawet poprzez małżeństwo. W ten sposób wyrosły naftowe fortuny, a pieniądz ciągle pozostaje w rękach zaledwie kilku rodzin. Pieniądz zaś rodzi pieniądz.