Bawmy się w Ostatki!

Najstarsze wzmianki o karnawale wywodzą się z X wieku - mówi Klara Sielicka-Baryłka z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. To także czas, w którym można było bezkarnie łamać obowiązujące normy i reguły. W Polsce kulminacja karnawału miała miejsce między tłustym czwartkiem, a wtorkiem przed środą popielcową.

W tym okresie mężczyźni przebierali się za kobiety, a na stołach królowało dużo sytego jedzenia. O północy z wtorku na środę na podłodze rozsypywano popiół, a pod sufitem podwieszano śledzie jako symbol czasu umartwiania się, który ma nastąpić. W tym czasie domostwa nawiedzały grupy przebierańców składające życzenia pomyślnego roku. Składały się głównie z przebranych mężczyzn. Dominowały przebrania zwierzęce, które miały symbolizować przełom między zimą a wiosną. W grupach przebierańców na Mazowszu zawsze obecny był bocian, postać niedźwiedzia, para dziada i baby oraz nowożeńcy.

Ostatki nadal mają duże znaczenie - uważa antropolog kultury doktor Zuzanna Grębecka z Uniwersytetu Warszawskiego. Choć zanikły zwyczaje związane z obrzędami agrarnymi z których wywodzą - są współcześnie pretekstem spotkań towarzyskich.

Antropolog zwraca uwagę, że dziś karnawał zredukował się do wstępu w postaci Sylwestra oraz do spontanicznie organizowanych wieczorków tanecznych. Mniejszą wagę przywiązuje się do Wielkiego Postu, który nie jest już tak wyrazisty jak dawniej. Zmieniło się także postrzeganie Wielkiego Postu. Dziś nie jest to już czas wyrzeczeń od spożywania mięsnych potraw czy hucznych zabaw, ale przede wszystkim okres medytacji i refleksji.

Informacyjna Agencja Radiowa (IAR)/ Tomasz Dziedzic/zr