Mechanizm z Antikythery został znaleziony we wraku rzymskiego statku handlowego w pobliżu jednej z greckich wysp, od której otrzymał nazwę. Znaleziono go razem z innymi starożytnymi przedmiotami. Wrak statku został odkryty w roku 1900, a rok później wydobyto przedmioty. Badania naukowców pozwoliły ustalić do czego służył tajemniczy mechanizm.
Był to starożytny "komputer" służący do wykonywania skomplikowanych obliczeń astronomicznych. Pozwalał m.in. na przeliczenia dat między różnymi kalendarzami, ustalanie dat festiwali, pozycji Słońca i Księżyca oraz być może niektórych planet, faz Księżyca, zaćmień Słońca, a także wschodów i zachodów wybranych gwiazd.
Powstanie obiektu datowane jest na lata około 150-100 p.n.e. Być może używał go słynny grecki astronom Hipparch lub ktoś z jego uczniów.
Na wystawie zaprezentowany będzie współczesny model mechanizmu oraz symulacje komputerowe ilustrujące jego działanie. W ramach otwarcia wystawy wykład wygłosi prof. Xenophon Moussas z National and Kapodistrian University of Athens, który przez wiele lat badał mechanizm.
"Bardzo mi miło zaprosić na wystawę najstarszego znanego instrumentu astronomicznego, a zarazem starożytnego komputera. Prezentowana jest współczesna kopia mechanizmu, którego oryginał znajduje się w muzeum w Atenach." powiedział PAP prof. Moussas. Profesor ma nadzieję, że wystawa zagości także w kilku innych polskich miastach.
Wykład na otwarcie wystawy rozpocznie się w piątek o godzinie 17:00 w olsztyńskim planetarium. Wykład zostanie wygłoszony w języku angielskim i będzie na bieżąco tłumaczony na polski.
Prelekcja jest możliwa dzięki warsztatom projektu Aurora Polaris prowadzonego w ramach programu Grundtvig finansowanego przez Unię Europejską. Odbywają się one w Olsztyńskim Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym w dniach 7-10 maja. Projekt ma na celu popularyzację i edukację astronomii wśród osób dorosłych, a w szczególności wśród osób starszych.
W jego ramach współpracują instytucje z Polski, Grecji, Słowacji oraz Wielkiej Brytanii. Po stronie polskiej są to Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne oraz Polski Portal Astronomiczny Astronomia.pl. Grecję reprezentuje National and Kapodistrian University of Athens, Słowację - Astronomical Institute of the Slovak Academy of Sciences, a Wielką Brytanię - The Share Initiative.
(PAP)