Hrubieszów i okolice

Hrubieszów

W mieście nad Huczwą panuje atmosfera wielokulturowości i nostalgii, tak charakterystyczna dla Kresów, które doskonale potrafił przedstawić na swoich rysunkach Wiktor Zin. W hrubieszowskim dworze jego rodziców przez jakiś czas mieszkał Bolesław Leśmian. Na plebanii kościoła św. Mikołaja urodził się Aleksander Głowacki, czyli Bolesław Prus. Z Hrubieszowem związany był Stanisław Staszic, a założone przez niego Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie przetrwało ponad 150 lat. Większość zabytkowej zabudowy skupiona jest wzdłuż ulicy 3 Maja. Tu stoi barokowy kościół podominikański z lat 1736–1750, a przy nim klasztor i plebania wzniesiona w latach 1759–1761 przez Antoniego Formankiewicza. Niemal vis-ļ-vis w 1873 r. zbudowano cerkiew prawosławną. Zaprojektowana przez Waleriana Pliszczyńskiego budowla na rzucie krzyża, najeżona trzynastoma wieżyczkami zwieńczonymi cebulastymi hełmami, jest najbardziej charakterystycznym obiektem Hrubieszowa. Przy tej ulicy stoi też barokowo-klasycystyczny dwór Du Chateau z 1791 r., w którym mieści się Muzeum Regionalne im. Stanisława Staszica, a także neoklasycystyczny dworek Gołachowskich i pałac Kieswetterów. Nieco na uboczu znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej z kościołem św. Stanisława Kostki. Barokowo-klasycystyczna świątynia powstała w latach 1795–1828 wg projektu Losy de Losenau jako cerkiew greckokatolicka. W 2002 r. w jej murach znalazł schronienie obraz Matki Bożej, który od XV w. słynął w Sokalu cudami.

Strzyżów

Barokowy pałac na wysokim brzegu Bugu, zbudowany w latach 1762–1786 dla Stanisława Lubomirskiego, przebudowano w 1836 r. oraz ponownie po 1875 r. dla Zofii i Ludwika Skarżyńskich. Po bokach rezydencję flankują dwa ośmioboczne pawilony z połowy XVIII w. Niewielki dziedziniec ujmują parterowe, klasycystyczne oficyny. Pałac, który od lat 30. XX w. należał do założonej tu w 1899 r. cukrowni, zachował się w całkiem niezłym stanie.