Pasym

Choć na przestrzeni dziejów Pasym wielokrotnie niszczyły pożary i najazdy, miejscowość zachowała średniowieczny układ urbanistyczny. W centrum znajduje się rynek, w większości z powojenną zabudową. Zabytkiem techniki jest 60-metrowa smukła wieża ciśnień z początku XX wieku, wznosząca się wśród zieleni nieopodal rynku. W jego sąsiedztwie stoi także neogotycki kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa, wybudowany w 1876 roku. Najcenniejszą budowlą miasta jest gotycki kościół ewangelicki z końca XIV wieku. Początkowo był to kościół katolicki, dopiero od XVI wieku stał się świątynią protestancką. Grube mury i masywna wieża świadczą o tym, że w przeszłości świątynia pełniła funkcje obronne. Kryty gontem hełm wieży kościół otrzymał w 1770 roku. Wewnątrz znajduje się cenne wyposażenie - manierystyczny ołtarz i ambona z II połowy XVII wieku oraz prospekt organowy z 1705 roku, pochodzący prawdopodobnie ze znanego warsztatu Josue Mosengela w Królewcu. Zachowały się także gotyckie ławy kościelne z XV wieku.

Przy kościele stoi budynek plebanii, w którym w lutym 1807 roku kilka dni przebywał Napoleon. Informuje o tym stosowna tablica pamiątkowa. Na tyłach kościoła można zobaczyć fragment dawnych murów obronnych. W ich sąsiedztwie przebiega promenada nad brzegami jeziora Kalwa. To duże jezioro, przypominające kształtem rogalik z wydłużonym jednym końcem. Główne ramiona jeziora rozdziela Półwysep Gaj, na którego końcu, 15 metrów powyżej lustra wody, leży małe jezioro Kalwa Mała.

We wsi Rudziska Pasymskie, oddalonej cztery kilometry od centrum Pasymia, znajduje się największe skupisko ośrodków wypoczynkowych nad jeziorem Kalwa.

Okolice Pasymia

Pasym leży na terenach rolniczych, które ze wszystkich stron otoczone są przez lasy. Wokół miasta jest także kilkanaście dużych jezior. Takie bogactwo natury już na początku XX wieku przyciągało w te rejony licznych letników. Do dzisiaj w Pasymiu i okolicznych wsiach zachowały się dawne pensjonaty, zajazdy i karczmy.

Do największych jezior w okolicy Pasymia należą: Sasek Wielki, Leleskie, Gromskie, Kalwa, Serwent, Małszewskie i Kośno.
Długość pierwszego z nich to 12,5 kilometra. Na dzikim, zalesionym brzegu Saseka Wielkiego, w osadzie Kobyłocha, znajduje się duży kompleks ośrodków turystycznych. Nieco dalej leży turystyczna osada, Łysa Góra. Nad Jeziorem Leleskim z kolei kryje się urokliwa wieś letniskowa Leleszki, w której znajdziemy spokojne pensjonaty i kwatery agroturystyczne. Na przeciwnym brzegu jeziora, w Elganowie, mieści się ośrodek jazdy konnej. Stadnina znajduje się również w osadzie Ostrów na Półwyspie Gaj, nad jeziorem Kalwa.Wokół Pasymia wytyczono dziewięć okrężnych szlaków turystycznych, o długości 20-35 km. 

Okolice

Szczytno – zamek krzyżacki z XV wieku, później rezydencja myśliwska książąt pruskich. Zabytkowa zabudowa z XIX wieku i I połowy XX wieku: kamienice, ratusz, kościół katolicki. Barokowy kościół ewangelicki z 1719 roku z barokowym wyposażeniem. Olsztyn – zabytkowe miasto, stolica województwa warmińsko--mazurskiego. Zamek kapituły warmińskiej z XIV wieku – miejsce związane z Mikołajem Kopernikiem. Na zamku Muzeum Warmii i Mazur. Gotycka katedra św. Jakuba z XV wieku z neogotyckim wyposażeniem i zachowanymi pojedynczymi zabytkami sakralnymi z wcześniejszych epok, np. dwa tryptyki gotyckie z XVI wieku. Zabytki starego miasta: Wysoka Brama z XIV wieku, pozostałość murów miejskich, ratusz pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany, stylowa zabudowa rynku i okolicznych ulic odbudowana po II wojnie światowej. Neobarokowy Nowy Ratusz, wybudowany poza obrębem starego miasta w latach 1912-1915.

Seria: Miejsca niezwykłe

Tytuł: Zakątki na urlop i weekend

Autor: Dariusz Jędrzejewski

 

Zobacz inne niezwykłe zakątki Polski