Zawoja

Jest wprawdzie niższa od Giewontu, gdyż mierzy „zaledwie” 1725 m n.p.m., ale różnica poziomów pomiędzy jej wierzchołkiem a centrum Zawoi jest taka sama, jak pomiędzy Krupówkami a słynnym krzyżem na Giewoncie.
Zawoja to bardzo rozległa wieś. W Zawoi Centrum wznosi się drewniany kościół parafialny z XVIII wieku, przebudowany i powiększony w 1888 roku, z wyposażeniem w stylu rokokowym i klasycystycznym. Obok kościoła znajduje się karczma z 1836 roku. W Zawoi Czatoża zobaczymy murowane XIX-wieczne piwniczki i dzwonnicę loretańską. W Zawoi Barańcowej mieści się siedziba Dyrekcji i Ośrodka Edukacyjnego Babiogórskiego Parku Narodowego, przy której obejrzymy ekspozycję muzealną. W Zawoi Markowej jest niewielki skansen, złożony z trzech drewnianych chałup, kuźni, spichlerzyka i kapliczki. W Zawoi Policzne wznosi się kapliczka, której legendarnymi fundatorami byli ponoć zbójnicy i stąd jej nazwa - Kapliczka Zbójecka. Droga z Zawoi Policzne pnie się serpentynami w górę do przełęczy Krowiarki, węzła turystycznego pasma Babiej Góry i Polic.


Babia Góra i spółka


Zawoję otaczają ze wszystkich stron pasma górskie, których najwyższe szczyty przekraczają 1000 m n.p.m. Od wschodu wznosi się garb Pasma Polic, od zachodu szczyty Pasma Jałowieckiego. Łączy je ze sobą potężny masyw Pasma Babiogórskiego. Niepodzielnie króluje tu jednak Babia Góra z kulminacjami: skalistego urwiska Sokolicy, najwyższego Diablaka i Cyla, zwanego Małą Babią Górą. Masyw Babiej Góry słynie z pogodowej huśtawki. Częste są tutaj gwałtowne załamania pogody, a sam szczyt, nawet w słoneczne dni, jest otulony gęstym szalem mgieł. Te pogodowe anomalie i wielkość masywu Babiej Góry stały się tematem legend. Wiele z nich opowiada o odbywających się na szczycie sabatach czarownic. Całe pasmo Babiej Góry leży w granicach Babiogórskiego Parku Narodowego. To najcenniejszy fragment Beskidu Żywieckiego. Park powstał w 1954 roku na bazie rezerwatu utworzonego z inicjatywy prof. Władysława Szafera w 1933 roku. Występują tu rzadkie rośliny i zwierzęta. Jedną z nich jest rogownica alpejska - symbol parku. Znajdziemy tu wszystkie piętra roślinności górskiej. Najbardziej malowniczym fragmentem są rumowiska skalne na północnych stokach, porośnięte kosodrzewiną. Góry oplata bardzo gęsta sieć szlaków turystycznych. Oczywiście większość z nich prowadzi na masyw „Królowej Beskidów”, jak nazywa się Babią Górę. Najpopularniejsze szlaki na szczyt biegną z Zawoi Markowej oraz z Przełęczy Krowiarki. Warto wybrać się też na Jałowiec (1111 m n.p.m.), kulminację Pasma Jałowieckiego, leżącego na północ od Zawoi. Z Hali Trzebuńskiej pod Jałowcem można podziwiać najpiękniejszą panoramę Babiej Góry. Zawoja jest bardzo popularnym centrum zimowego wypoczynku. Narciarzom oferuje kilka stoków i wyciągów narciarskich. Istniejące od lat centra narciarskie na Czatoży, Kolistym Groniu i Widłach uzupełnia ośrodek narciarski na stokach Mosornego Gronia, dysponujący wyciągiem krzesełkowym i zapleczem hotelowym. Ze znalezieniem noclegu w Zawoi i okolicznych wsiach: Skawicy, Juszczynie nie powinno być większego problemu. Kwatery, pensjonaty, ośrodki wczasowe i hotele czekają na gości.


Okolice


Zubrzyca Górna – Orawski Park Etnograficzny w dawnym majątku Moniaków, sołtysów wsi Zubrzyca Górna. Obok drewnianego dworu Moniaków znajdują się budynki gospodarcze oraz przeniesione chałupy, zagrody, warsztaty, młyn z Chyżnego, Zubrzycy Górnej, Piekielnika i Jabłonki Lipnicy Małej. Maków Podhalański - klasycystyczny kościół pw. Przemienienia Pańskiego z przełomu XVII i XVIII wieku. Obraz Matki Bożej Opiekunki Rodzin, obiekt lokalnego kultu. W 1892 roku, w Makowie, powstał Związek Hafciarek, przekształcony w Krajową Szkołę Hafciarstwa. Tradycje kultywuje Spółdzielnia „Makowianka”. Sucha Beskidzka – miasto na skrzyżowaniu dolin rzecznych Stryszawy i Skawy. Najpiękniejszym zabytkiem jest zespół zamkowo--parkowy, z manierystyczną rezydencją Komorowskich i Wielopolskich, zwaną Małym Wawelem. Przy suskim rynku zachowała się drewniana XVIII-wieczna karczma. Interesujący kompleks sakralny z kościołem fundacji Piotra Komorowskiego, zbudowany w latach 1613-1614 i kościołem pw. Nawiedzenia NMP, wzniesionym na przełomie XIX i XX wieku, według projektu Teodora Talowskiego. Pamiątką po walkach konfederatów barskich jest kaplica na górze Jasień.


Duch srogiej Pani


Anna Konstancja z Lubomirskich Wielopolska, w latach 1697-1726 właścicielka królewszczyzny suskiej, sprawowała twarde rządy. Wszelkie egzekucje odbywały się pod jej nadzorem. Jej duch w czarnym stroju krąży po suskim zamku i ulicach.

Seria: Miejsca niezwykłe

Tytuł: Zakątki na urlop i weekend

Autor: Dariusz Jędrzejewski

 

Zobacz inne niezwykłe zakątki Polski