Niestety wytworna rezydencja biskupów krakowskich dawno temu zamieniła się w ruinę. Pozostały po niej mury obwodowe oraz ozdobny barokowy portal. Świadectwem dawnej świetności miasta jest wspaniała gotycka kolegiata pw. Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława, ufundowana przez Zbigniewa Oleśnickiego. Renesansowy ołtarz główny, z obrazem Ukrzyżowania, był pierwotnie ozdobą katedry na Wawelu. Po modernizacji wawelskiej katedry przeniesiono go najpierw do Kielc, a w 1728 roku do Bodzentyna.
Dlaczego ołtarz przenoszono z miejsca na miejsce? Odpowiedź tkwi w jego głównym polu. Widać na nim legionistę rzymskiego na koniu. Potężny zad koński, uwieczniony przez artystę, drażnił podobno biskupów w czasie odprawiania mszy i w rezultacie był przyczyną przekazania cennego ołtarza z katedry kieleckiej do prowincjonalnej kolegiaty w Bodzentynie. Wnętrza kolegiaty wypełniają liczne zabytki sakralne ze wszystkich epok. Jest tu m. in. gotycka figurka Madonny z początku XV wieku oraz renesansowy tryptyk, zwany bodzentyńskim. Drugi kościół w Bodzentyniu, gotycki św. Krzyża, dawniej szpitalny, być może wkrótce doczeka się odbudowy. W Zagrodzie Czernikiewiczów możemy obejrzeć zbiory etnograficzne. Wśród licznych eksponatów znajdziemy m.in. wyroby nieistniejącej już bodzentyńskiej manufaktury ceramicznej.
Najprzyjemniejszy zakątek Bodzentyna to jedna z uliczek wychodzących z rynku. Znajduje się tam mała stara piekarnia, która wypieka pieczywo wg starych receptur. Chleb Bodzentyński to przysmak i nic dziwnego, że otrzymał status produktu regionalnego. Miasto słynie również z targów końskich, jednych z największych w Europie Środkowej. Do Bodzentyna i okolic zapraszają gospodarstwa agroturystyczne zrzeszone w Związku Gmin Gór Świętokrzyskich.
Dolina Bodzentyńska i okolice
Bodzentyn leży w szerokiej Dolinie Bodzentyńskiej pomiędzy pasmami Gór Świętokrzyskich: Klonowskim i Bostowskim na południu, Sieradowickim na północy. Na północy znajdują się również lasy wschodniej części Puszczy Świętokrzyskiej, zwane lasami siekierzyńskimi (należące do Sieradowickiego Parku Krajobrazowego). Najcenniejsze obszary parku obejmują rezerwaty przyrody: „Wykus”, „Kamień Michniowski” i „Góra Sieradowska”. Na południe od Bodzentyna leży Świętokrzyski Park Narodowy z najcenniejszym regionem, Puszczą Jodłową w Paśmie Łysogórskim. W sąsiedztwie Bodzentyna znajdziemy dwa cenne obszary ochrony rezerwatowej: „Czarny Las” i „Mokry Bór”.