Trwa ładowanie...
x-news/TVN 24

Białka Tatrzańska

Białka Tatrzańska (ok. 2,2 tys. mieszkańców) leży na Podhalu, na lewym brzegu rzeki Białki, wyznaczającej granicę ze Spiszem.
Share
Białka Tatrzańska
Fot: sxc.hu
d1o8vif

Na zachód od doliny ciągnie się grzbiet ze szczytami Wysokiego Wierchu (948 m n.p.m.) i Kotelnicy (918 m n.p.m.). Biegnie po nim tzw. Droga Królewska, którą wedle legendy górale przeprowadzili króla Jana Kazimierza uciekającego na Węgry przed Szwedami. Na zachodzie, na drugim brzegu Białki, wznosi się Litwinowa Grapa (903 m n.p.m.), zwana też Czarną Górą, z charakterystycznym urwiskiem.

Wieś powstała na początku XVII w. Jej nazwa pochodzi od rzeki, nazywanej Białką od spienionej wody i białych kamieni na dnie. Starosta nowotarski Mikołaj Komorowski, zbudował nad nią dwór oraz hutę żelaza. Pierwszy dokument wymieniający wieś nazywaną wówczas Nową Białką to przywilej królewski z 1636 r. nadający Wojciechowi Nowobilskiemu tytuł sołtysa. Nowobilscy byli właścicielami m.in. lasów w okolicach Morskiego Oka. W 1688 r. powstała białczańska parafia, a na przełomie XVII i XVIII w. wzniesiono zachowany do dzisiaj kościół. W 1824 r. władze austriackie sprzedały Białkę, podobnie jak Zakopane i kilkanaście innych wsi, Węgrowi, Emanuelowi Homolacsowi. Wkrótce wybuchł spór o granice pomiędzy majątkiem Nowobilskich a ziemiami kupionymi przez Węgrów. Przerodził się on w słynny spór o Morskie Oko pomiędzy Galicją a Węgrami, zakończony w 1902 r. korzystnym dla Galicji wyrokiem Międzynarodowego Sądu Polubownego. W XIX w. istniał w Białce należący do Nowobilskich browar i dwie karczmy prowadzone przez Żydów. Na
przełomie wieków wielu mieszkańców wsi wyemigrowało do Stanów Zjednoczonych. Podczas II wojny światowej miejscowość znacznie podupadła. Poważniejsze ożywienie nastąpiło dopiero wraz z rozwojem turystyki i narciarstwa.

d1o8vif

Warto zobaczyć

W centrum, naprzeciwko kościoła parafialnego św.św. Apostołów Szymona i Judy na terenie dawnego cmentarza otoczonego kamiennym murem stoi zabytkowy drewniany kościółek. Świątynię tę na przełomie XVII i XVIII w. zbudowali miejscowi cieśle, Jędrzej Topor i Jan Chlipalski, na miejscu kaplicy, która spłonęła kilkanaście lat wcześniej. Budowla składa się z nawy i prezbiterium o konstrukcji zrębowej oraz wieży o konstrukcji słupowej z nadwieszaną izbicą i hełmem. We wnętrzu zachowały się elementy barokowo-klasycystycznego wyposażenia. Nabożeństwa nie odbywają się w kościółku od 1921 r. Wokół rosną pomnikowe lipy.

d1o8vif

Podziel się opinią

Share
d1o8vif
d1o8vif