Edirne

Edirne, liczące 100 tys. mieszkańców, leży 235 km na zachód od Stambułu w sąsiedztwie granicy turecko-greckiej (5 km) oraz oddalonej o ok. 19 km granicy z Bułgarią. Edirne jest stolicą regionu oraz najważniejszym miastem Tracji i na szczęście nie zostało ono jeszcze odkryte przez turystów (tylko w nielicznych przewodnikach można znaleźć jego opis).

Trafiają tu jedynie przybysze zdążający do Azji lub Europy południowo-zachodniej, traktujący Edirne jako krótki przystanek. Dlatego też po gwarnym Stambule możemy tu nieco odpocząć, a i zakupy to większa przyjemność, tutejsi handlarze bowiem nie znają chyba słowa „nachalność”.

Miasto, będące niegdyś przez prawie 100 lat stolicą imperium Ottomanów, jest dzisiaj nieco prowincjonalne, co nadaje mu osobliwy urok. Znajdują się tu wspaniałe zabytki architektury osmańskiej (m.in. Selimiye Camii, dzieło słynnego Sinana), na których zwiedzenie musimy przeznaczyć cały dzień. Niestety z czasów bizantyńskich nie zachowało się prawie nic oprócz wieży należącej do ciągu murów obronnych. Mieszkańcy Edirne nazywają je miastem-muzeum z jego meczetami, bazarami i łaźniami, licznymi, starymi mostami oraz ruinami wielu budowli.

Opisy zabytków podano w kolejności, która powinna ułatwić zwiedzanie, ale nie jest to sugestia trasy, tylko ogólne wskazanie kierunku spaceru. Nawet jeśli trochę się pogubimy (a zapobiec temu ma plan zamieszczony na poprzedniej stronie), łatwo odnajdziemy drogę, gdyż Edirne nie jest wielkim miastem. Pamiętajmy jednak, że chcąc zwiedzić większość jego zabytków w jeden dzień, będziemy musieli się nieco sprężyć.

Eski Camii (Stary Meczet) jest najstarszym meczetem spośród trzech wybudowanych za czasów imperium w centrum miasta. Budowę rozpoczął książę Sulejman Çelebi w 1403 r. (w rok po tym, jak jego ojciec Bejazyd I został pokonany przez Mongołów pod wodzą Tamerlana w okolicach Ankary i wzięty do niewoli, gdzie niedługo umarł). Po jego śmierci rozgorzała walka o władzę i wstrzymała budowę meczetu. Z walki tej zwycięsko wyszedł Mehmed, brat Sulejmana, który zabił swoich braci i rozpoczął panowanie w 1413 r. jako Mehmed I.

Budynek został uszkodzony przez pożar w 1749 r., a trzy lata później przez trzęsienie ziemi. Odrestaurowano go za Mahmuda I (1730 – 54) i całkowicie odnowiono w 1995 r. Budowla reprezentuje wczesne meczety typu tzw. Ulu Camii (Wielki Meczet), którego modelowy przykład znajduje się w Bursie, właśnie pod tą nazwą. Oznacza to przede wszystkim wnętrze przykryte wieloma kopułami, nierzadko wspartymi na kilkunastu filarach. Ale dziewięć kopuł Starego Meczetu opiera się jedynie na czterech filarach, co jest trochę mniej efektowne, niż gdyby filarów było więcej.

Przed meczetem znajduje się pięcioczęściowy portyk, którego wejście jest przykryte kopułą, a nad resztą umieszczono małe sklepienia krzyżowe. Na ścianach pomiędzy oknami widzimy ogromne inskrypcje arabskie dodane w XIX w. Samo wejście do meczetu, marmurowe i ozdobione stalaktytowym motywem, jest nieco mniejsze od arkady, przez którą wchodzi się do portyku. Minaret po lewej stronie portyku jest uważany za oryginalny, natomiast ten z prawej, za portykiem, przy rogu sali modlitewnej, został prawdopodobnie dodany ok. 1440 r. Wcześniejszy minaret ma tylko jeden balkon dla muezina, podczas gdy późniejszy – już dwa.

Środkowa oś meczetu jest sklepiona najwyższymi trzema kopułami, na jej północno-zachodnim krańcu znajduje się wejście, a na przeciwległym ściana kible z mihrabem. Każda z tych trzech kopuł ma inne architektoniczne rozwiązanie problemu przejścia od kwadratowej podstawy do okrągłej kopuły. Na klasycznych pendentywach (proste, trójkątne przejście) opiera się pozostałych sześć kopuł. Obok meczetu, przy południowej części pl. Wolności, stoi stary bedesten, czyli kryty bazar, wybudowany przez Mehmeda I zaraz po ukończeniu meczetu. Przykryty jest 14 kopułami w dwóch rzędach wspartymi na sześciu filarach i zawieszonymi nad 36 pomieszczeniami. Bedesten był centrum handlowym ottomańskiego Edirne, ale handlowano tu jedynie wartościowymi towarami. Część dochodów szła na utrzymanie Starego Meczetu.

Na południe od Eski Cami i bedestenu znajduje się Rüstem Paşa Kervansarayı, czyli karawanseraj Rüstema Paszy. Wybudowany został w 1561 r. przez Sinana na zlecenie właśnie Rüstema Paszy, wielkiego wezyra za czasów Sulejmana Wspaniałego. Budynek dzieli się na dwie części – mniejszy (küçük) i większy (büyük) hanı (odpowiednik karawanseraju). Pierwszy z nich służył za schronisko dla przejeżdżających kupców i innych gości, a drugi jako magazyn dla kupców z Edirne i miejsce sprzedaży towaru. Budynek w całości odrestaurowano w latach 70. i odtąd służy jako nowoczesny hotel.

Selimiye Camii (meczet Selima) leży na północny wschód od Eski Camii. To chyba najważniejszy, obok kompleksu meczetu Bejazyda II, zabytek w Edirne. Reprezentuje klasyczną architekturę osmańską i jest bodajże najlepszym dziełem wielkiego architekta Mimara Sinana, który sam stwierdził, że jest to jakby podsumowanie dorobku jego życia, a wiedział, co mówi, ponieważ nadzorował prace, mając przeżyte 84 wiosny. Kompleks (külliye) meczetowy powstał w latach 1569 – 74 dla sułtana Selima II, który umarł zresztą na rok przed ukończeniem budowy. Külliye składa się z medresy (narożnik północno-wschodni) i darülhadis (szkoła świętych tradycji; południowo-wschodni narożnik meczetu). Do kompleksu można również zaliczyć zadaszony Kavaflar Arasatsı (bazar), leżący pod tarasem, na którym wybudowano meczet. Jest to tylko jedna ulica o długości ponad 200 m, przy której i dzisiaj skupiają się różne sklepy. Warto wiedzieć, że bazar dodano później, za rządów Murada II, co nadało całemu założeniu nowy, asymetryczny plan.

Kavaflar Arasatsı posiada trzy wejścia, z którego główne znajduje się pośrodku i prowadzi przez dużą bramę. Przechodząc tą bramą przez bazar na przestrzał, wyjdziemy po schodach do ogrodu meczetowego i dalej do bocznego wejścia na avlu (dziedziniec). Meczet i jego dziedziniec mają dokładnie te same wymiary – 60x44 m. Ciekawe jest, że perystyl (ganek kolumnowy otaczający dziedziniec) jest zadaszony kopułami o różnej wielkości.

Oczywiście jest to rozłożone symetrycznie, czyli największe kopuły kryją portyk przed salą modlitewną, nieco mniejsze znajdują się nad północną i południową częścią perystylu, a najmniejsze kryją perystyl w jego zewnętrznej części (ściana z głównym portalem). Arkady portyku są dźwigane przez duże, granitowe kolumny, a kopuła nad wejściem do meczetu jest wywyższona, co ma sugerować, iż jest to wejście główne, ponieważ do sali modlitewnej możemy również wejść po jej obu bokach.

Fontanna ablucyjna jest dosyć prosta, niezadaszona, wykonana z białego marmuru. Cztery strzeliste minarety, które osiągają wysokość ponad 81 m, są prawdopodobnie najwyższymi w całym islamskim świecie, a już na pewno w Turcji. Wrażenie ich wysokości potęgują pionowe rzeźbienia oraz to, że od podstawy, która ma średnicę 7,5 m, zwężają się do 3,8 m na szczycie. Wnętrze meczetu to wspaniała konstrukcja, która składa się z ogromnej kopuły wpisanej w ośmiokąt, wspieranej przez osiem filarów, i czterech półkopuł. Piąta półkopuła przykrywa mihrab. Filary są na zewnątrz zakończone kształtem wieżyczek, a kopuła o średnicy 31 m i wysokości 43,5 m składa się z 24 żeber.

Poeta i pisarz z czasów Sinana, Mustafa Sâi, twierdził, że architekt wybudował większą kopułę od tej w Hagia Sophia, co jednak mijało się z prawdą. Sinan, który restaurował i przebudowywał częściowo kościół, znał z pewnością dokładne wymiary jego kopuły, gdyby więc koniecznie chciał, to bez większej trudności zaprojektowałby nieco większą kopułę w meczecie Selima i podniósłby ją o kilkanaście metrów. Ale skupił się przede wszystkim na wrażeniu lekkości, wypełnieniu wnętrza światłem oraz na ogólnej doskonałości konstrukcji, stwarzając najlepsze dzieło architektury osmańskiej, dorównujące świetnością arcydziełu w postaci kościoła Mądrości Bożej, co nie musiało być koniecznie osiągnięte przez większe wymiary. Boczne galerie oraz nisza z mihrabem są wyciągnięte na zewnątrz ośmiokątnej sali modlitewnej, co jeszcze bardziej potęguje wrażenie jej wielkości.

Pośrodku sali stoi marmurowe mahfili (wywyższenie dla śpiewającego muezina), a mihrab (również marmurowy) i mimber to wspaniałe przykłady rękodzieła z czasów największej świetności imperium osmańskiego. Jedynymi zdobieniami meczetu są właściwie tylko inskrypcje arabskie biegnące naokoło sali oraz arabeski i inskrypcje na niebieskich kafelkach z Izniku zdobiących niszę modlitewną. Dekoracyjne są również czerwony i miodowy piaskowiec oraz biały marmur, z których wybudowano meczet.

W medresie meczetowej mieści się dzisiaj Türk ve Islam Eserleri Müzesi (Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej), czynne codziennie (prócz poniedziałków) w godz. 8.30 – 12.00, 13.00 – 17.00, wstęp: 0,75 USD, studenci: 0,35 USD. W muzeum można obejrzeć różnorodne eksponaty, jak np. broń z okresu wojen bałkańskich czy namioty używane podczas kampanii wojennych. Wystawione są również zbiory rzemiosła artystycznego i przedmioty codziennego użytku. Podziw budzą piękne manuskrypty i wspaniale oprawione egzemplarze Koranu oraz osmańskie wyroby szklane.

Idąc dalej na północny wschód Mimar Sinan Cad., miniemy najpierw położoną obok meczetu zrujnowaną łaźnię Sultan Selim Saray Hamamı z XV w., która miała niegdyś imponujące rozmiary. Należała pierwotnie do pałacu wybudowanego w tym miejscu przez Bejazyda I, dopiero później, kiedy sułtan Selim postanowił wznieść tu meczet, łaźnia weszła w jego kompleks, nie będąc jednak nigdy jego integralną częścią. Hamam popadł w ruinę na skutek wojen bałkańskich na początku XX w.

Za ruinami, po prawej stronie, znajdziemy *Arkeoloji ve Etnoloji Müzesi (Muzeum Archeologiczne), *czynne codziennie (prócz poniedziałków) w godz. 8.30 – 12.00, 13.00 – 17.30, wstęp: 0,75 USD, studenci: 0,35 USD. Przed wejściem do muzeum rzuca się w oczy piękny starożytny grobowiec wykonany z marmuru, pochodzący z III w. Z lewej strony widzimy kopie lepianek, w których żyli ludzie epoki kamiennej. W muzeum wystawiono eksponaty prehistoryczne oraz z epoki bizantyńskiej w postaci biżuterii, monet i ceramiki, jak również stroje z późnej epoki osmańskiej.

Podążając dalej Mimar Sinan Cad., dojdziemy do położonego na wzgórzu *Muradiye Camii (meczet Murada), *który został ufundowany przez Murada II w 1435 r. jako schronisko dla podróżujących wirujących derwiszów (członkowie zakonu mewlewitów). Później Murad nakazał przekształcić budynek w meczet. Jest on poprzedzony pięcioczęściowym portykiem wspartym na sześciu grubych, marmurowych filarach, część portyku przed wejściem do meczetu jest zadaszona kopułą. Minaret jest kopią oryginału – powstałą w XIX w. Budynek leży na planie odwróconej litery T, z salą centralną i trzema pomieszczeniami bocznymi – liwanami (pojedyncze, sklepione portyki), przykrytymi osobnymi kopułami. Oczywiście kopuła centralna jest wyższa od pozostałych, a pomieszczenie, gdzie znajduje się mihrab, bogato zdobione płytkami z Izniku. Dzisiaj meczet jest zaniedbany, mimo że wciąż są tam odprawiane modły, a ponieważ leży on na całkowitym już odludziu, na pewno będzie zamknięty. Dlatego najlepiej zaplanować sobie wycieczkę do niego w porze
modlitwy.

Kierując się na północny zachód ze wzgórza, na którym stoi meczet, dojdziemy do rzeki Tunca, przez którą są w tej części przerzucone trzy stare mosty. Przez pierwszy z nich (obok niego znajduje się stadion sportowy) od strony północno-wschodniej trafimy na wyspę Sarayiçi (Opodal Pałacu). Wyspa wzięła nazwę od ruin pałacu Saray, który powstał na zachodnim brzegu rzeki w 1452 r. na zlecenie Mehmeda II Zdobywcy. Pałac był ciągle rozbudowywany i stojącą tutaj do dziś Wieżę Sprawiedliwości, wzniesioną za czasów Sulejmana (1561), traktuje się jako należącą do tego wspaniałego niegdyś kompleksu.

Chcąc dotrzeć do ruin, musimy przejść przez wyspę na drugi brzeg rzeki. Saray służył jako rezydencja dla sułtanów przybywających do Edirne, a wielkością nieznacznie ustępował stambulskiemu pałacowi Topkapi. Nie otrzymał żadnej konkretnej nazwy, jedni mówią o Edirne Sarayı, a inni o Eski Sarayı (Stary Pałac). Kompleks został zniszczony przez pożar w czasie rosyjskiej inwazji w 1877 r. Idąc wałami na zachód od stadionu, dojdziemy do następnego mostu Saraçhane Köprüsü wybudowanego w 1451 r. Najlepiej przejść przez niego i na drugim brzegu skierować się (po wałach) do widocznego z dala kompleksu meczetu Bejazyda II. Na wyspie odbywają się słynne zawody zapaśnicze.

Sultan II. Bayezid Külliyesi (kompleks meczetowy Sułtana Bejazyda II). Külliye ufundował sułtan Bejazyd II, syn Mehmeda II Zdobywcy. Budowę rozpoczęto w 1484 r., a prace ukończono wyjątkowo szybko, bo zaledwie 4 lata później. Wyposażyło to Edirne, już wówczas stolicę imperium osmańskiego, w szpital, którego dotychczas tu nie było. Założenie zaprojektował prawdopodobnie architekt Hayrettin, ale źródła milczą w tej sprawie. Oprócz meczetu i szpitala kompleks składał się ze szkoły medycznej, centrum rehabilitacyjnego, szkoły podstawowej, szkoły muzycznej, obserwatorium astronomicznego, kuchni dla ubogich oraz łaźni i piekarni.

Główne wejście do külliye znajduje się po stronie północnej – jest to wolno stojący portal z dużą fontanną po lewej. Oba minarety osiągają wysokość ponad 20 m i wyrastają po północno-zachodniej i północno-wschodniej stronie dziedzińca, przy bocznych pomieszczeniach tabhane (schronisko). Przechodząc prosto przez ogród, znajdziemy się przed głównym wejściem na avlu (dziedziniec) meczetu. Po zachodniej i wschodniej stronie ogrodu widać inne budynki. Perystyl dziedzińca zwieńczony jest 22 kopułami, które są wsparte na 18 antycznych, marmurowych kolumnach zakończonych stalaktytowymi kapitelami.

Pośrodku avlu stoi duża, okrągła fontanna ablucyjna (şadırvan), przykryta niegdyś baldachimem. Kopuła wieńcząca salę modlitewną ma średnicę ponad 20 m, a pendentywy wraz z wysokimi, nieozdobionymi ścianami pomiędzy łukami (tympanony), których okna regulują światło tak, iż wewnątrz meczetu jest ono jednolite, sprawiają wrażenie idealnej harmonii. Kopuła spoczywa na czterech olbrzymich łukach. Pomiędzy jej żebrami umieszczono 20 okien, a na tympanonach w czterech rzędach znajduje się ich łącznie 44. W południowo-wschodnim rogu meczetu stoi loża sułtańska wparta na antycznych kolumnach z marmuru.

Po bokach sali modlitewnej znajdują się tabhane (schroniska dla podróżnych, przeważnie derwiszów). Każde z pomieszczeń jest sklepione dziewięcioma małymi kopułami i w obu znajdują się dodatkowe małe liwany. Dzisiaj meczet jest w trakcie renowacji i właściwie nie można wejść do środka, chyba że trafimy na uczynnych robotników i poprosimy ich o 5 min. Ale żeby trafić tam na kogoś, kto pracuje, trzeba dużo szczęścia. Nie zanosi się na to, aby w najbliższym czasie remont został ukończony.

Po wschodniej stronie meczetu stoją budynki imaretu (część południowa) oraz piekarni i pomieszczeń gospodarczych (część północna). Długi budynek po wschodniej stronie meczetu to szpital oraz schronisko dla obłąkanych (tımarhane) wraz z centrum rehabilitacyjnym. Do tegoż w północno-zachodnim narożu przylega budynek szkoły medycznej (tıp medresesi). Zabudowania szpitalne składają się z dwóch dziedzińców, przy czym z drugiego wchodzi się do wielokątnego pomieszczenia przykrytego kopułą opartą na również wielokątnym bębnie, w którym znajduje się şadırvan.

Tıp medresesi składa się z 18 przykrytych kopułami pokoi dla studentów. W każdym pokoju mieszkał jeden student, co ograniczało ich liczbę do 18. Duża sala z największą kopułą to dershane, czyli klasa, gdzie studenci pobierali nauki. Wokół dziedzińca, pośrodku którego stoi şadirvan, biegnie portyk zwieńczony mnóstwem małych kopuł. Szkoła muzyczna wyglądała tak, że trzy razy w tygodniu grupa muzyków – siedmiu instrumentalistów i trzech śpiewaków – grała pod dużą kopułą w szpitalu tureckie rytmy, aby poprawić samopoczucie chorym psychicznie pacjentom. Dzisiaj w budynkach szpitala i szkoły muzycznej ¬mieści się Sağlik Müzesi (Muzeum Zdrowia), czynne codziennie (prócz poniedziałków) w godz. 8.30 – 17.00, wstęp: 1 USD. W szkole medycznej organizowane są wystawy współczesnego malarstwa i rzeźby. Cały kompleks oprócz meczetu został w 1984 r. przekazany Uniwersytetowi Trackiemu (Edirne).

Po wschodniej stronie kompleksu biegnie do miasta Imaret Cad., która po dwóch starych mostach prowadzi do centrum Edirne. Pierwszy most zwie się Tek Göz Köprüsü i został wybudowany za czasów Sulejmana Wspaniałego, a drugi, powstały w tym samym czasie co kompleks Bejazyda II, to Yeni Imaret Köprüsü.

Idąc prosto Horozlu Bayır Cad., dojdziemy do Saat Kulesi (Wieży Zegarowej) – to jedyny pomnik z czasów bizantyńskich, niezachowany zresztą w swej oryginalnej formie. Wieża należała do murów obronnych wzniesionych przez cesarza Hadriana, a w XII w. została przebudowana przez Jana II Komnena. Pod koniec XIX w. dostawiono zegar, a wieża została mocno zniszczona podczas trzęsienia ziemi w 1950 r. Mimo to zabytek ten jest czymś oryginalnym w mieście zdominowanym przez pamiątki tureckie.

Na wschód od wieży stoi Sokollu Mehmet Paşa Hamamı (łaźnia Sokollu Mehmeda Paszy), zaraz za starym hanem, w którym dzisiaj mieści się tani hotel. Łaźnia została wybudowana przez Sinana w 1569 r. Ma dwie sekcje, osobne wejście dla mężczyzn, a osobne dla kobiet. Do lat 60. XX w. była to jedna wielka ruina, ale na szczęście rozpoczęto wtedy prace renowacyjne; niestety nie udało się z oczywistych względów odtworzyć wspaniałych zdobień z płytek fajansowych. Po drugiej stronie ulicy stoi Üç Şerefeli Camii.

Üç Şerefeli Camii (Meczet Trzech Galerii), charakterystyczny dzięki swym minaretom, został wybudowany w latach 1438 – 47 przez Murada II (1421 – 51). Była to budowla przełomowa dla osmańskiej architektury ze względu na wielką centralną kopułę o średnicy 24 m, która nie miała naówczas sobie równych. Również duży dziedziniec otoczony perystylem przykrytym kopułami, pośrodku którego postawiono şadırvan, był nowością w tamtych czasach. Meczet uległ częściowo zniszczeniu w 1732 r. i ponownie w 1748 r., po czym został odrestaurowany za Mahmuda I wraz ze Starym Meczetem.

Główne wejście na avlu, w postaci ogromnego portalu reprezentującego jeszcze częściowo styl seldżucki z XIII w., znajduje się po północno-zachodniej stronie, ale niestety wszystkie wejścia na dziedziniec są zamknięte z powodu renowacji. Klasycznym wzorem dla późniejszych meczetów osmańskich jest też efekt kaskady widoczny najlepiej od strony głównego portalu. Z trzech stron perystyl jest pokryty najmniejszymi kopułami, potem dochodzą większe nad portykiem, a nad nimi unosi się kopuła centralna.

Do tego dziedziniec jest oflankowany czterema minaretami. Wszystko to tworzy kompozycję schodkową, czyli właśnie kaskadową. Architekt świątyni nie jest znany, a meczet zawdzięcza swą nazwę najwyższemu z minaretów, który posiada trzy (uç) galerie (şerefe) dla muezina. Minaret ma prawie 68 m wysokości i swego czasu był najwyższy w całym państwie osmańskim, dopóki Sinan nie wybudował Selimiye Camii. Kolejne minarety są różnej wysokości, z czego jeden ma dwa şerefe, a dwa pozostałe po jednym. Wszystkie różnią się ozdobnymi wzorami, ponieważ nie zostały wybudowane w tym samym czasie i jak widać, nikt nie dbał o zachowanie jednolitości.

Dało to ciekawy efekt. Do środka meczetu możemy się dostać od południa, obok drugiego wejścia na avlu. Sali modlitewnej towarzyszą boczne nisze, z których każda jest sklepiona dwiema kopułami. Kopuła centralna wspiera się na dwóch filarach oraz na ścianach z portalem i mihrabem, w których są ukryte wzmacniające je filary. Boczne nawy, a właściwie pomieszczenia, odseparowane od głównej sali właściwie tylko filarami, służyły jako tabhane. Po północnej stronie meczetu stoją dwie stare medresy, jedna w kompletnej ruinie, a druga pieczołowicie odnowiona.

Przy Saraçlar Cad. ciągnie się jeszcze jeden stary bazar – Semiz Ali Paşa Arastası. Główne wejście znajduje się od strony północnej, przy Talat Paşa Cad., naprzeciwko bizantyńskiej wieży, obok skrzyżowania z Saraçlar Cad. Bazar został wybudowany przez Sinana w 1568 r. dla wielkiego wezyra służącego Sulejmanowi Wspaniałemu – Semiz Ali Paszy. Budynek jest nazywany jest przez mieszkańców miasta Kapalı Çarsı (Krytym Bazarem). Jego długość wynosi ok. 300 m, a wzdłuż korytarza rozmieszczonych jest 126 sklepów. Po zachodniej stronie Semiz Ali Paşa Arastası rozciąga się stara dzielnica zwana Içkale („w twierdzy”), ponieważ tutaj za czasów rzymskich i później bizantyńskich znajdowała się obronna forteca. Dzielnica została dokładnie zaplanowana wg wzoru siatki – ulice przecinają się pod kątem prostym. Warto zwrócić uwagę na zabytkowe, osmańskie domy oraz imponujące ruiny Wielkiej Synagogi leżące na południowym krańcu Maarif Cad.

Z centrum miasta czeka nas kilometrowy spacer do zabytkowego mostu oraz dwóch meczetów położonych przy rzece Tunca, do których dojdziemy, kierując się na zachód wzdłuż Talat Paşa Cad. Mniej więcej w połowie drogi między Hürriyet Meydanı a rzeką ulica ta zamienia się w Londra Asfalti. Niektórzy ją nazywają Kapikule Cad., ponieważ prowadzi właśnie do tej miejscowości, czyli do przejścia granicznego do Bułgarii. Tuż przed mostem, po lewej stronie, stoi mały Şahmelek Camii, wybudowany w 1428 r. przez Şahmelek Paszę – ważną personę na dworach Mehmeda I i Murada II.

Zamiast portyku meczet ma dwuczęściowy przedsionek z wejściami po obu stronach. Minaret jest prawdopodobnie kopią oryginału wybudowaną w XIX w. Fundator meczetu pochowany jest w türbe (grobowiec-mauzoleum) w północno-wschodnim narożu świątyni. Naprzeciwko meczetu pomiędzy ulicami widać ruiny Gazı Michal Hamamı (łaźni Gazı Michala), wybudowanej w 1406 r. przez Gazı Michala, arystokratę greckiego, który przeszedł na islam i został gazı (wojownikiem o wiarę).

Stary most, który najlepiej widać z nowego, został wprawdzie przerzucony już w XIII w., ale dzięki temu, że Michal sfinansował jego renowację, taką otrzymał nazwę. Być może most nazwano tak również dlatego, iż prowadził z łaźni do meczetu położonego po drugiej stronie rzeki, również wzniesionego przez aktywnego Greka. Uwagę zwraca jego charakterystyczny minaret. Odnowiony niedawno meczet jest poprzedzony ¬portykiem z dużą owalną kopułą pośrodku i czterema sklepieniami krzyżowymi po jej bokach. Sala modlitewna sklepiona jest półokrągłą kopułą, a po jej bokach są dwa pomieszczenia – tabhane, które pierwotnie otwarte były na salę. Dzisiaj można się do nich dostać jedynie z zewnątrz. Przy meczecie widzimy niewielki cmentarz z ciekawymi nagrobkami.

_ Źródło: Bezdroża _