Tajne kody i zagadki. Centrum Szyfrów Enigma istniej naprawdę

Enigma to inaczej maszyna szyfrująca, działająca dzięki obracającym się wirnikom, którą skonstruował między innymi niemiecki inżynier Artur Scherbius. Tego typu urządzenia były często wykorzystywane przez służby państwowe i wywiadowcze oraz siły zbrojne Rzeszy Niemieckiej w latach 20. XX wieku, a także podczas II wojny światowej. Za ich pomocą kodowano tajne informacje, które nie miały dostać się w ręce przeciwników. Prace nad złamaniem kodu stały się ważnym zadaniem państw alianckich, ponieważ mogły zmienić przebieg wojny i zmniejszyć liczbę ofiar.

Szyfrogramy udało się rozkodować - jeszcze przed wybuchem II wojny światowej - polskim kryptologom i matematykom. W grudniu 1932 r. Marian Rejewski prawdopodobnie po raz pierwszy złamał szyfr niemieckiej Enigmy, a następnie wraz z Jerzym Różyckim i Henrykiem Zygalskim opracował metody ułatwiające regularne odczytywanie niemieckich szyfrogramów. Z ich pracy skorzystali Brytyjczycy, którzy mogli udoskonalać metodę, by jeszcze lepiej i szybciej przechwycić korespondencję szyfrowaną przez Niemców.

Jak czytamy na stronie internetowej Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu, polska ekipa nie została należycie doceniona na arenie międzynarodowej, bowiem sukces przypisywano głównie Brytyjczykom. Wysiłek Polaków z pewnością trzeba podkreślić, dlatego tym bardziej warto udać się w odwiedziny do poznańskiego centrum dbającego o przetrwanie pamięci o młodych matematykach z naszego kraju.

Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu to nowoczesna instytucja, która przybliża odwiedzającym pracę kryptologów. Można tam poznać historię szyfrowania od starożytności do dziś. Dla turystów przygotowano szybki kurs szyfrów imitujący ten, w którym w 1929 r. wzięli udział poznańscy studenci. Odwiedzający mogą więc spróbować swoich sił w rozwiązywaniu sekretnych zagadek. Wysiłek dla mózgu i dobra zabawa gwarantowane.

Najważniejszą częścią ekspozycji jest oczywiście opowieść o trzech absolwentach Uniwersytetu Poznańskiego, którzy odkryli tajemnicę łamania Enigmy. Nie zabraknie też eksponatów, które pomogły w osiągnięciu tego sukcesu, czyli płacht, bomb i cyklometru.

Wystawa skupia się nie tylko na przeszłości, ale także przyszłości i wykorzystywaniu coraz bardziej zaawansowanych technologii przez międzynarodowe służby wywiadowcze.

Centrum Szyfrów Enigma mieści się od września 2021 roku przy ul. Święty Marcin 78 w Poznaniu i należy do marki Poznańskiego Centrum Dziedzictwa. Na uwagę zasługuje już jego nieprzypadkowa lokalizacja. W części pomieszczeń tego gmachu pracowali dawniej polscy kryptolodzy działający w Biurze Szyfrów Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu jest otwarte od wtorku do piątku od godz. 9:00 do godz. 17:00, a w soboty i niedziele od godz. 10:00 do godz. 19:00 (ostatnie wejście odbywa się godzinę przed zamknięciem obiektu). W poniedziałki centrum pozostaje zamknięte dla turystów. Na zwiedzanie wraz z audioprzewodnikiem warto zarezerwować około 2-3 godziny.

Bilet normalny kosztuje 28 zł, a ulgowy przysługujący uczniom, studentom, emerytom, rencistom, osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom 22 zł. Można też kupić za 60 zł bilet rodzinny dla dwóch osób dorosłych z trójką dzieci. Najmłodsi odwiedzający do szóstego roku życia wchodzą za darmo. Ekspozycja jest jednak przeznaczona raczej dla starszych dzieci i dorosłych.