Węgierska stolica leży na południe od Zakola Dunaju (Duna Kanyar), w miejscu, gdzie stykają się trzy wielkie regiony geograficzne: ciągnący się na wschód od Alp, a od północy i zachodu ograniczony Dunajem Kraj Zadunajski (Dunántúl), pokrywająca większą połać kraju na wschód od Dunaju Wielka Nizina Węgierska (Alföld) oraz Północne Średniogórze (Északi Középhegység).
Rzeka jest bodaj tym elementem krajobrazu węgierskiej stolicy, który przez wieki najbardziej wpływał na rozwój miasta. Z długiego na prawie 2900 km Dunaju (po Wołdze najdłuższej rzece Europy) 28 km przypada na Budapeszt. Szerokość rzeki w obrębie miasta mocno się waha: pod Górą Gellérta koryto zwęża się do 285 m, a w okolicy wyspy Szentendrei osiąga 640 m. Średnia głębokość wody wynosi 3 – 4 m, ale w niektórych miejscach dochodzi i do 10 m. Przez wieki Dunaj raczej dzielił niż łączył i wpływał na niezależny rozwój prawobrzeżnej Budy i lewobrzeżnego Pesztu. Jednak odkąd na rzece pojawiły się stałe mosty, rzeka stała się niejako główną arterią węgierskiej stolicy.
Z mostów doskonale widać różnicę w krajobrazie obu brzegów. Buda leży na wzgórzach, z których większość ciągnie się półkolem w odległości ok. 8 km od centrum miasta. Wysokość Wzgórz Budzińskich waha się od 150 do 500 m. Węgrzy nazywają je jednak bez wyjątku „górami” (hegy). Najwyższa jest Góra Jana (János-hegy) – ma 527 m n.p.m., najbardziej stroma – Góra Gellérta. To właśnie jej ostro wcinające się w rzekę zbocze jest jednym z niezapomnianych widoków i wizytówek miasta.
Zwykło się uważać, że w przeciwieństwie do Budy, Peszt jest zupełnie płaski. To prawda o tyle, że w przypadku Pesztu trudno wyróżnić gołym okiem znaczące różnice wysokościowe, ale i tu teren pnie się w górę im dalej od rzeki – jest to tylko powolny i dość równomierny wzrost wysokości. Takie amfiteatralne położenie Pesztu dodaje uroku węgierskiej stolicy i sprawia, że lewobrzeżna część miasta widoczna jest jak na dłoni z licznych punktów widokowych po budzińskiej stronie.
Klimat Budapesztu jest przyjemny, umiarkowany. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, którego średnia temperatura wynosi 22 st.C, a najzimniejszym styczeń – jedyny miesiąc z minusową średnią, która sięga zaledwie -1 st.C. W ostatnich latach w miesiącach letnich nierzadkie są okresy upałów, gdy temperatura przez kilka dni z rzędu przekracza 30 st.C. Dlatego kto nie lubi tak wysokich temperatur, powinien wybrać okres przed sezonem letnim lub po nim. Za to wichury, burze i mgły należą w Budapeszcie do rzadkości, a szybkość wiatrów jest znikoma. Średnie roczne opady wynoszą 600 mm.
Specyfiką Budapesztu jest jego uzdrowiskowy charakter. Rangę uzdrowiska nadał miastu, z uwagi na znajdujące się tu w wielkiej liczbie źródła termalne, już I Międzynarodowy Kongres Balneologiczny w 1937 r. Dwa najcieplejsze źródła w mieście mają temperaturę 74 st.C i 76 st.C. Wiele źródeł posiada właściwości lecznicze: część wód nadaje się do kuracji pitnych, inne do inhalacji i kąpieli. Budapeszt słynie ze swoich łaźni, z których najstarsze, używane do dziś, pochodzą z czasów tureckich, a także ze wspaniałych, pełnych atrakcji kąpielisk.
_ Źródło: Bezdroża _
