Ladonia - wojna w rezerwacie
Sztuka od lat wkracza w politykę, a czasem nawet do więzienia. Dlatego powstanie Ladonii, maleńkiego państwa u wybrzeży południowej Szwecji nie powinno nikogo dziwić. Kontrowersyjne dzieło sztuki było przyczyną wielu procesów sądowych, a obecnie stanowi atrakcję turystyczną. Poznajcie burzliwe dzieje Ladonii!
Wyjątkowo spokojny początek
Historia tej mikronacji rozpoczęła się w 1980 roku. Wtedy to szwedzki artysta Lars Villks zbudował na półwyspie Kullaberg konstrukcje z desek i nazwał je _ Nimis _ (łac. zbyt wiele). Do budowy zużyto ponad 75 ton drewna, a najwyższa wieża miała 15 metrów wysokości.
at/if
Nadchodzi burza
_ Nimis _ jest położone w na tyle niedostępnej części Parku Krajobrazowego Kullaberg, że przez ponad 2 lata rząd Szwecji nie miał żadnych informacji o jej istnieniu. Okazało się, że instalacje postawiono bezprawnie, a Villks został poproszony o usunięcie wież oraz wypłacenie odszkodowania na rzecz parku. Została złożona apelacja, potem kolejna, ale każdą odrzucono.
Na ratunek
W 1986 roku, by ratować wieże, Villks sprzedał je słynnemu na całym świecie artyście Christo. Dokument sprzedaży został spisany na desce, która obecnie znajduje się w Museum of Sketches for Public Art w Lund. Rok później wandale podpalili konstrukcje - spłonęło 2/3 najwyższej wieży.
Ukryta twierdza
Kolejną konstrukcją, która pojawiła się na wybrzeżu było _ Arx _(łac. forteca). Instalacja nazwana przez Villksa "kamienną księgą" przypomina rozsypujący się zamek z piasku. Budowę rozpoczęto w 1991 roku i już w następnym roku sprawa przeciwko Villksowi trafiła do sądu, a sam artysta został ukarany grzywną za ponowne złamanie prawa.
Wojna!
Część półwyspu Kullaberg, na której ustawiono wszystkie konstrukcje został nazwany Ladonią. W 1996 roku to artystyczne państwo ogłosiło niepodległość. Tym samym, teoretycznie, Szwecja nie mogła już egzekwować swoich praw na jej terenie ani nakładać wyroków na Villksa. W 1999 roku artysta umieścił na wybrzeżu kolejne dzieło - _ Omfalos _ (gr. pępek), 160-metrowy obelisk. Jednak już dwa lata później wszczęto postępowanie przeciwko bezprawnemu ustawieniu konstrukcji. Villks ponownie sprzedał dzieło, by uchronić je przed usunięciem przez rząd. Wraz z nowym właścicielem, artystą Billgrenem postanowili wysadzić w powietrze _ Omfalos _ za pomocą 100 kg dynamitu, by uczcić rocznicę ufundowania Nagrody Nobla. Akcja nie doszła jednak do skutku - rząd Szwecji potajemnie wywiózł _ Omfalos _ z półwyspu. W odpowiedzi na ten akt, Ladonia wypowiedziała wojnę Szwecji, San Marino i USA. Obecnie _ Omfalos _ znajduje się w Moderna Museet w Sztokholmie.
Obywatele świata
Mimo że w Ladonii nikt nie mieszka, oficjalnie można zostać jej obywatelem. Obecnie ponad 15 tysięcy ludzi deklaruje tutejsze obywatelstwo. W 2002 roku ponad 3 tysiące Pakistańczyków starało się uzyskać azyl w Ladonii, jednak z przyczyn oczywistych nie było to możliwe.
W labiryncie
Turyści, którzy chcieliby odnaleźć Ladonię i zagubić się w labiryntach _ Nimis _, nie odnajdą jej na żadnej mapie, brak tez oficjalnych informacji i drogowskazów. By tam dotrzeć, należy się kierować na północ od miasta Arlid, a potem Mölle, a następnie szukać żółtych oznaczeń "N" na drzewach i płotach.
at/if
