Macedonia: rwąca, dzika, czysta

Jest co najmniej osiem powodów, aby poznać Macedonię. Pierwszy - to tajemnice przeszłości (legendy mówią, że tutaj znajduje się, nie odkryty jeszcze grób Aleksandra Wielkiego oraz Arka Przymierza). Drugi - to odkrywanie zapomnianej cywilizacji - rzeźby, w tym \"Adam Macedoński\" i \"Magna Mater\" sprzed 7 tysięcy lat, a także jedno z najstarszych, prehistorycznych obserwatoriów na ziemi. Trzeci - to spacer śladami wielkich królów - Filipa II Macedończyka, Aleksandra Wielkiego, Kleopatry. Czwarty - to odkrycie Macedonii biblijnej, drugiej ojczyzny chrześcijan, w której powstał Nowy Testament. Kolejny, piąty powód dotyczy tajników wiary. W monastyrze Rajcica znajduje się relikwia - fragment kości dłoni św. Jerzego, natomiast w monastyrze św. Bogorodica Precista - fragment Krzyża, na którym był ukrzyżowany Chrystus. Wspaniała, nieskażona cywilizacją przyroda - dzikie góry, rwące rzeki, czyste jeziora - to szósty powód, dla którego warto pojechać do Macedonii. Zabytki kultury, w tym wspaniała architektura - to
siódma przyczyna, ósmą natomiast są wspaniałe wina, których smak może przywrócić chęć do życia każdemu.

Macedonia - \"Perła Bałkanów\", mimo braku dostępu do morza posiada wiele walorów turystycznych. Piękne krajobrazy, naturalne bogactwo przyrody - nieskażone, pełne ryb - jeziora naturalne i sztuczne zbiorniki, rzeki, góry, wąwozy; trzy parki narodowe - Mavrovo, Pelister i Galichica, osobliwości rzadko spotykane w innych miejscach. Zaskoczeniem był śnieg pokrywający górskie szczyty w maju.

Nadzwyczajne dziedzictwo kulturowe, widoczne w bezcennych wykopaliskach archeologicznych z okresu rzymskiego i późniejszych; liczne monastyry, bogate w ikonostasy i freski; zabytki kultury islamu - meczety z dominującymi nad miastami minaretami; siedziby dawnej władzy, łaźnie tureckie. Turystów ujmuje niezwykła serdeczność i gościnność mieszkańców oraz stosunkowo niskie ceny noclegów.

Skopje - dwa oblicza

Zwiedzanie zaczynamy od stolicy. Skopje jest pięknie położone w dolinie, otoczone wzgórzami. Nad miastem, na jednym z nich góruje krzyż milenijny. Nie opodal - monastyr św. Pantelejmona z XII wieku, w stylu bizantyjskim. W sąsiedztwie - restauracja, z tarasu której można podziwiać miasto z góry (w ciągu dnia skąpane w słońcu a już o zmierzchu - rozjaśnione tysiącami świateł. Niedaleko - minaret. Jak w całym kraju tak i tutaj islamskie meczety sąsiadują z prawosławnymi cerkwiami. Po przeciwnej stronie rzeki, na jednym z wzniesień widoczne są resztki XI-wiecznego muru obronnego twierdzy Kale. Stamtąd roztacza się kolejny piękny widok Skopje. Przychodzą tu turyści, ale także mieszkańcy, odpocząć w cieniu drzew, pary młode fotografują się na tle panoramy miasta.

Skopje zostało mocno zniszczone podczas potężnego trzęsienia ziemi w lipcu 1963 roku. Ocalały nieliczne obiekty, w tym kamienny most na rzece Vardar. Zginęło ok. 1700-2000 osób (część uznano za zaginione). Pomoc w obudowie Skopje zgłosiły rządy państw całej Europy, w tym Polski.

W starej części miasta - Carsija - uliczki, podobne do tureckich. Warto zanurzyć się w ich klimacie, zajrzeć do meczetów górujących nad dzielnicą, do maleńkich sklepików, odwiedzić bazar, zwiedzić starą - największą na Bałkanach łaźnię Daud Paszy z XV wieku. Kiedyś mieścił się tu harem, dzisiaj znajduje się galeria sztuki. Koniecznie trzeba obejrzeć cerkiew świętego Zbawiciela z XIX-wiecznym ikonostasem. Ponieważ dawne prawo nie pozwoliło budować kościoła wyższego niż meczet, mamy tutaj przykład obiektu umieszczonego do połowy poniżej poziomu ziemi. Atmosfera starej część Skopje: cisza i brak pośpiechu, ludzie rozmawiający na progach swoich sklepów; koty i psy wygrzewające się w słońcu, mocno kontrastuje z klimatem nowszej części miasta. W piątkowy i sobotni wieczór na głównym deptaku króluje młodzież. Pełne są kawiarnie i kluby z muzyką dyskotekową. www.skopjetourism.org Ze Skopje można pojechać do Ochrydu, a
po drodze koniecznie - obejrzeć.....

Najpiękniejszymi zabytkami w Macedonii są cerkwie i zespoły klasztorne kryjące niepowtarzalne dzieła malarstwa i rzeźby o tematyce sakralnej. Jadąc do Ochrydu zwiedzamy męski klasztor św. Jovana Bigorskiego i żeński św. Jerzego. Obiekty znajdują się na terenie Parku Narodowego Mavrovo, w obu można przenocować (wiele wspólnot klasztornych za niewielką opłatą przyjmuje turystów; noclegi w celach mnichów, wspólne posiłki). Klasztor św. Jana jest dla wyznawców prawosławia ważnym miejscem kultu. Z pierwotnej zabudowy, z X wieku pozostało do dziś niewiele - po najeździe Turków w XVI wieku ocalał tylko mały kościół. Klasztor odbudowano w 1743 roku. Zespół klasztorny to cerkiew, kostnica, wieża obronna, dom klasztorny i dom pielgrzyma.

W Macedonii dwa największe Jeziora - Ochrydzkie i Prespańskie przyciągają najwięcej turystów. Pierwsze z nich - najstarsze z jezior Europy - jest perłą tego kraju. Powstałe 5 mln lat temu, podobnie jak Tanganika, Titicaca i Bajkał. Jezioro, podobnie jak miasto o tej samej nazwie, jest pod ochroną UNESCO. Zaliczono je do największych rezerwatów w Europie. Charakteryzuje je niezwykłe bogactwo flory i fauny. Występuje tu endemiczna fauna trzeciorzędowa. Jezioro ma 358 km kw. powierzchni, głębokie na 289 m, jest bardzo czyste - przejrzystość wody sięga 25 metrów. Wody jeziora skrywające zatopione statki z naczyniami wypełnionymi złotymi monetami i biżuteriąi są wyzwaniem dla nurków. Jeziora leżą na dwóch różnych poziomach. Łączy je rzeka Czarny Drim, spływająca do Ochrydu, ze źródłami podwodnymi. Można je obejrzeć płynąc wynajętą łodzią po zacienionym rozlewisku rzeki. Całość tworzy Park Narodowy Galichica u podnóży góry o tej samej nazwie. Dwie trzecie jeziora Ochryd należy do Macedonii, pozostała do Albanii.

Miasto - muzeum. Nazywane jest \"Bałkańskim Jeruzalem\". Początki jego sięgają III w. p.n.e. Najstarsze ruiny pochodzą z okresu rzymskiego. Tutaj znajdował się pierwszy w Europie uniwersytet słowiański (pierwszy alfabet słowiański), założony w 893 roku przez biskupa Klemensa, ucznia Cyryla i Metodego.

W latach świetności w mieście i okolicy funkcjonowało podobno 365 kościołów, po jednym na każdy dzień roku. Najstarszy, zachowany do dzisiaj to cerkiew św. Zofii z XI wieku z pięknym portykiem. W położonym nie opodal amfiteatrze z IV wieku p.n.e. od 5 lat odbywa się latem Międzynarodowy Festiwal Teatrów Letnich. Nad tą częścią miasta góruje, otoczona murami obronnymi średniowieczna twierdza Cara Samuela (695 m n.p.m), pięknie oświetlona w nocy, widoczna z odległego brzegu jeziora. Schodząc ze wzgórza ocienioną trasą, trafiamy na wykopaliska po bazylice starochrześcijańskiej. W pobliżu, w miejscu meczetu, a na fundamentach starej cerkwi św. Klimenta (uważanej za pierwszy słowiański uniwersytet) wybudowano 2 lata temu cerkiew p.w.świętych Klemensa i Panteleimona. Jest syntezą wszystkich budowli sakralnych na Bałkanach. Rozpościera się stąd piękny widok na Jezioro Ochrydzkie. Idąc dalej, stromą ścieżką w dół, docieramy do cerkwi św. Jana z Kaneo. To rodzaj “ikony” miasta - zbudowana w XIII w. na skale, widoczna
od strony lądu i wody. Oświetlona w nocy. Zdjęcie tej świątyni znajduje się na wszystkich materiałach promujących Ochryd. Do miasta możemy wrócić łodziami, które czekają u podnóża góry.
www.ohrid.com.mk;
www.ohridnet.gov.mk

Struga, oddalona 14 km od Ochrydu jest miastem także położonym nad jeziorem. Główną atrakcją jest rzeka Drim, wypływająca bezpośrednio z jeziora i płynącą przez zabytkowe centrum miasta. Odbywają się tutaj słynne wieczory poetyckie. Miasto tętni życiem. W maju zaroiło się tłumem sportowców. Rozgrywano ogólnokrajowe mecze piłkarskie.
www.struga.org

30 km od Ochrydu, tuż przy granicy z Albanią - znajduje się XVII-wieczny zespół klasztorny św. Nauma, z jego grobowcem. Podobno dotykając ręką płyty sarkofagu odczujemy bicie serca świętego. W obrębie murów klasztornych funkcjonuje hotel (pokój 30-80 euro). W karcie dań zawsze znajdziemy ryby, których w okolicznych wodach jest pod dostatkiem.

Godne zwiedzenia są wykopaliska w Heraklei (okolice Bitoli) i Stobi z I-IV wiek n.e. Bilet wstępu na teren wykopalisk w Heraklei - 100 denarów, pozwolenie robienia zdjęć - 500 denarów. Obejrzeć tam można ruiny: bazyliki mniejszej i większej (w tym fragmety posadzki z zachowanymi mozaikami), term oraz amfiteatr. Moneta wydobyta przez archeologów to symbol Stobi (okolice Strumicy). Wykopaliska to: amfiteatr na 600 widzów - z imionami użytkowników, wykutymi w marmurowych płytach pierwszych rzędów, szczątki bazyliki małej, dużej, chrzcielnicy, fragmenty pięknej mozaiki, fundamenty kasyna, domu publicznego, więzienia, łaźni rzymskich (osobnych dla kobiet mężczyzn). Woda docierała tutaj akweduktem z oddalonego o 12 km źródła.

Archeolodzy odkryli w Macedonii dowody na to, że produkcja win to tradycja sprzed dwóch tysięcy lat. Dziś kontynuowana jest w Tykwes na skalę międzynarodową. Przerabia się tu około 80 mln kg winogron i produkuje rocznie około 55 mln litrów wina.
www.tikves.com.pl

Większość hoteli wybudowano w Macedonii w latach 70-80 XX w. Dzisiaj przeprowadza się ich gruntowną modernizację, wyposażając w nowoczesne windy, baseny, urządzenia klimatyzacyjne. Ciekawa aranżacja wnętrz i nowoczesne materiały wykończeniowe podnoszą znacznie ich standard. Nie brakuje obiektów nowych, luksusowych. Ceny noclegów kształtują się w zależności od miejscowości (najdroższe Skopje), kalendarza (sezonu) i położenia. Latem działają kempingi.

Umowa między PIT i HOTAM

15 maja br. w Skopje w Hotelu Stone Bridge, podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy Macedońskim Związkiem Hoteli (HOTAM), a Polską Izbą Turystyki (PIT). Ma ono charakter wspierający i inspirujący partnerów do wszelkich działań, służących rozwojowi turystyki. Strony zobowiązały się do: prowadzenia wymiany publikacji i materiałów o gospodarce turystycznej swoich krajów; udzielania pomocy w nawiązywaniu kontaktów między przedsiębiorcami zainteresowanymi podjęciem wymiany doświadczeń w zakresie marketingu turystyki i obsługi prawnej, a także informowania się o międzynarodowych imprezach promocyjnych, wystawienniczych i misjach gospodarczych.

Współpracą z polskimi partnerami zainteresowane są władze i studenci wyżej uczelni branżowej - Fakultetu Turystyki.
www.fakultetzaturizamskopje.edu.mk

_ Źródło: Anna Tyrakowska / TTG Polska _

Informacje:
www.visitmacedonia.com.mk
www.macedonianet.gov.mk
www.exploringmacedonia.com
www.hotam.org

Wizy dla UE - ni e obowiązują
1 euro (EUR) - 60,91 denary (MKD)
1 dolar (USD) - 45,84 denary (MKD)
Dewizy można wymieniać w bankach i kantorach.
Niektóre sklepy i hotele przyjmują euro. Generalnie płatności realizuje się gotówką.
Kartą (American Express, Visa, Diners, MasterCard/ EuroCard, Maestro) można płacić prawie we wszystkich hotelach, restauracjach, w dużych sklepach.
Dojazd:

autobusem - ok. 500 zł

samolotem z przesiadką:
w Pradze - ok. 980 zł
w Budapeszcie - Malev Hungarian Airlines - 1150 zł
w Wiedniu - Austrian Airlines - 1600 zł
Informacje o połączeniach lotniczych:
www.airports.com.mk

Transport na miejscu:
ceny biletów autobusowych - zbliżone do polskich
benzyna - 1 l - ok. 64 denary
autostrady płatne (przykładowo - odcinek 17 km - 35 den)