Ostatni nomadowie Borneo

Penanowie to jedno z plemion nomadów zamieszkujących Borneo, największą wyspę Archipelagu Malajskiego. Nie posiadają oni stałego miejsca zamieszkania, przemieszczają się sezonowo z miejsca na miejsce w poszukiwaniu żywności.

Populacja Penanów nigdy nie była liczna, obecnie stanowi około 16 tys. osób. Jest to związane głównie koczowniczym stylem życia, który nie sprzyja zakładaniu dużych społeczności.

Zazwyczaj łączą się okresowo i żyją w kilkudziesięcioosobowych grupach. Po wykorzystaniu okolicznych zasobów naturalnych przenoszą swoje obozowisko.

Penanowie żyją w małych domkach zwanych salep. Każda rodzina posiada dwa domy, jeden przeznaczony jest tylko do spania, natomiast drugi stanowi swego rodzaju salon, w którym przebywa się w ciągu dnia.

W czasach kolonialnych rozwinęli oni handel z Anglikami, co wpłynęło na ich kulturę i rozwój technologii. W zamian za skarby lasu, otrzymywali na przykład noże, naczynia, czy broń.

Penanowie nie byli wyłącznie jaroszami. W ciekawy sposób uśmiercali zwierzęta podając im truciznę, która powodowała arytmię serca, a następnie zgon.

Nomadzi nie trudnili się rolnictwem. Korzystali po prostu z zasobów ziemi tak długo, aż nie wyczerpali ich. Wówczas zwijali obozowiska i ruszali w poszukiwaniu lepszych warunków. Nie znali uczucia przywiązania do ziemi.

Koczownicy, tak jak wszyscy, czasem toczyli wojny między sobą, czasem najeżdżali ludy osiadłe, a czasem po prostu handlowali.

Ich ruchliwość sprawiała, że wszelkie wieści i nowości rozprzestrzeniały się po świecie znacznie szybciej.

W drugiej połowie XX wieku większa część Penanów była już zakwaterowana w osadach stałych. Pewne grupy uważają rządowy projekt osiedleńczy za dobry.