Rozpoczyna się ramadan. Co to oznacza dla turystów?

Kalendarz islamski opiera się na fazach księżyca. Nowy miesiąc rusza po dostrzeżeniu cienkiego sierpa po nowiu, zwykle przez specjalne komitety. Ocena odbywa się "gołym okiem" lub przy użyciu teleskopów. Część państw trzyma się wyłącznie obserwacji, inne akceptują precyzyjne obliczenia astronomiczne, co rodzi różnice między krajami.

Ramadan rozpoczął się 18 lutego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Arabii Saudyjskiej i większości państw Zatoki. Egipt, Turcja, Indonezja oraz kraje Azji Środkowej wyznaczyły pierwszy dzień postu na czwartek, 19 lutego. Indie czy Maroko czekają na obserwację sierpa księżyca.

Rok 2026 przynosi nietypową synchronizację. Wielki Post w Kościele katolickim zaczyna się również w środę, co sprawia, że okresy postne w obu tradycjach niemal się pokrywają. Taka zbieżność średnio występuje raz na 33 lata, bo rok księżycowy jest krótszy od gregoriańskiego o ok. 10–11 dni.

Ramadan to okres modlitwy, jałmużny, ale też spotkań rodzinnych po zachodzie słońca. Post obowiązuje od świtu do zmierzchu i oznacza powstrzymanie się od jedzenia, picia, palenia oraz seksu. Za załamanie zasad obowiązuje pokuta - kolejny post przez 60 dni lub jałmużna dla 60 biednych.

Z obowiązku przestrzegania zasad w ramadanie zwolnione są osoby starsze i dzieci przed dojrzewaniem. Kobiety w ciąży, karmiące, miesiączkujące, a także chorzy i podróżni mogą odrobić post później.

Kraje arabskie są w lutym i marcu popularnymi kierunkami podróży dla turystów z Polski. Co warto wiedzieć przed wyjazdem podczas ramadanu do Egiptu, Zjednoczonych Emiratów Arabskich czy Tunezji?

- Z perspektywy turystów podróżowanie do krajów arabskich w trakcie ramadanu wygląda bardzo podobnie jak w pozostałych miesiącach roku - uspokaja Agata Chmiel z Wakacje.pl. - W strefach turystycznych jedzenie i picie w ciągu dnia jest dozwolone, szczególnie w restauracjach hotelowych. Obiekty noclegowe funkcjonują normalnie – posiłki są serwowane zgodnie ze stałym harmonogramem, a goście nie mają obowiązku przestrzegania postu. Podobnie jak w innych okresach roku mogą też korzystać z dostępnych w ramach obiektów atrakcji, odpoczywać na plaży czy wybrać się na wycieczkę fakultatywną - wylicza.

Dodaje, że ramadan to jednocześnie ciekawy moment na poznanie lokalnej kultury. W ciągu dnia życie toczy się spokojniej, natomiast po zachodzie słońca miasta wyraźnie ożywają. - Mieszkańcy spotykają się na wspólnych kolacjach, a przestrzeń publiczna wypełnia się lokalnym klimatem. Dla wielu podróżnych to okazja, by zobaczyć codzienność kraju arabskiego z mniej turystycznej perspektywy - podkreśla ekspertka.

To czas, gdy rodziny i przyjaciele spotykają się na wspólnych posiłkach, co jest wyjątkowym doświadczeniem dla odwiedzających. Kobiety są pięknie ubrane, a potrawy na stołach bywają naprawdę wykwintne. W trakcie suhur, czyli ostatniego przed wschodem słońca posiłku, w wielu miejscach odbywają się np. koncerty, w których także mogą brać udział turyści.

- Dubaj w ramadanie jest spokojny, ale jednocześnie elektryzujący. Intryguje i wciąga na całego. Z każdą godziną spędzoną w tym miejscu właśnie w tym czasie chce się jeszcze więcej nie tylko Dubaju, ale i ramadanu - przyznaje Ilona Raczyńska, dziennikarka WP, która odwiedziła ZEA podczas tego wyjątkowego okresu.

Opowiada, że w trakcie uroczystych kolacji organizowanych np. w hotelach w czasie ramadanu zwyczaje są różne. - Niektórzy po zachodzie słońca od razu ruszają po jedzenie, inni idą się modlić - osobno kobiety i mężczyźni, a jeszcze inni po prostu rozmawiają z bliskimi i robią zdjęcia celebrując kolejny dzień ramadanu. Magia trwa do późnej nocy - opowiada.

Choć turystów post nie dotyczy, warto pamiętać, że jest to bardzo specyficzny czas dla miejscowych. Z szacunku do nich należy pamiętać o podstawowych zasadach kulturowych.

- Poza hotelami najlepiej unikać ostentacyjnego jedzenia i picia w ciągu dnia oraz zadbać o skromniejszy strój – szczególnie w miejscach publicznych - mówi Agata Chmiel. Kobiety powinny mieć zakryte ramiona i kolana, co jest wyrazem szacunku wobec lokalnych zwyczajów, niezależnie od tego, czy trwa ramadan, czy nie.

"Jeśli chodzi o egzekwowanie przepisów w stosunku do turystów, to tutaj sprawa nie jest do końca jasna. Z mojego doświadczenia wynika, że w praktyce nie są oni karani, ale po prostu należy zachować ostrożność, aby nie wywołać kontrowersji" - pisała dla WP podróżniczka Karolina Wachowicz, która w 2025 r. była podczas ramadanu w Arabii Saudyjskiej. "Jeśli ktoś zdecyduje się na publiczne spożywanie jedzenia czy picia, może zostać upomniany przez lokalne władze. Albo gorzej. Ja nie ryzykowałam. Piłam i jadłam w hotelowym pokoju albo... w publicznej toalecie w supermarkecie" - przyznała.

Czytaj także: Przeżyłam ramadan w Arabii Saudyjskiej. "Za publiczne picie wody groziła chłosta"

Turyści, którym zdarzyło się już być w ramadanie np. w Dubaju, Egipcie czy Tunezji, przyznają, że bywa, iż w tym szczególnym okresie na plażach, przy basenach czy w sklepach można zauważyć spowolnienie pracy obsługi, a komunikacja miejska może działać nieregularnie. Ramadan to czas, kiedy życie w krajach arabskich spowalnia w ciągu dnia, a ożywa po zmierzchu.

Planując zwiedzanie poza obiektem hotelowym, trzeba mieć na uwadze, że godziny otwarcia sklepów, restauracji czy atrakcji mogą się różnić od standardowych. Większość miejsc pozostaje jednak dostępna.

Źródło: WP, PAP