Hit na Żuławach powraca. Turyści będą zachwyceni

Historia wąskotorówki na Żuławach sięga końca XIX w. Zlokalizowane tu liczne cukrownie miały problem z transportem buraków po grząskich, podmokłych terenach leżących miejscami poniżej poziomu morza. Rozwiązaniem okazała się budowa kilkukilometrowej linii kolejowej, która początkowo była obsługiwana przez konne wagony. Dopiero kilka lat później linia została rozbudowana, a konny napęd został zastąpiony przez nowoczesne, parowe lokomotywy.

Szczyt rozkwitu sieci żuławskiej wąskotorówki przypada na okres międzywojenny. Wtedy przedsiębiorstwa zarządzające koleją odkryły potencjał przewozów pasażerskich. W 1920 r. całkowita długość sieci wynosiła już 316 km, z czego prawie 250 obsługiwało przejazdy dla mieszkańców, a także odwiedzających region turystów.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej tabor składał się z 31 parowozów, 40 wagonów osobowych oraz ponad 1000 towarowych. Trasa wiodła przez 335 km torów, a także blisko setkę mostów i przepustów. Jesienią 1944 r. Niemcy zbudowali odcinek pomiędzy Sztutowem a Bałtijskiem, leżącym dziś w Obwodzie Kaliningradzkim. Ten fragment, z ostatnią stacją w Krynicy Morskiej, został uruchomiony przez PKP już po wojnie. Niestety funkcjonował bardzo krótko i został ostatecznie zlikwidowano go zaledwie po kilku latach.

Powojenny losy kolei wąskotorowej na Żuławach były bardzo zagmatwane. Niestety większość zmian szła w złym kierunku. Rozwój transportu drogowego spowodował, że zasadność utrzymywania rozbudowanej sieci kolei była coraz mniejsza. Powoli likwidowano kolejne odcinki. Ostatecznie w 1996 r. całkowicie wstrzymano przewozy pasażerskie na ostatnim działającym odcinku ze Sztutowa do stacji Prawy Brzeg Wisły w Mikoszewie i ze Stegny do Nowego Dworu Gdańskiego.

We wrześniu 2000 r. Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych przy współpracy ze starostwem powiatowym w Nowym Dworze oraz gminami Stegna i Sztutowo podjęło się trudnego zadania przywrócenia kolei wąskotorowej na Żuławach. Odbudowana kolej otrzymała nazwę Żuławska Kolej Dojazdowa. Dziś wagoniki ŻKD są ulubioną atrakcją na rodzinne, całodniowe wycieczki po Mierzei Wiślanej.

Co roku przewożą dziesiątki tysięcy pasażerów – w sezonie 2025 z usług ŻKD skorzystało ponad 80 tys. osób.

ŻKD kursuje na trasach z Prawego Brzegu Wisły do Sztutowa oraz z Nowego Dworu Gdańskiego do Stegny. Ta druga linia prowadzi przez absolutnie unikalny zabytek – obrotowy most kolejowy w Rybinie na rzece Szkarpawa.

Tegoroczny rozkład jazdy poszerzono o dodatkowe weekendy. Do tej pory, każdego roku ŻKD po raz pierwszy ruszała na tory w majowy weekend. W tym sezonie pierwsze przejazdy zaplanowano już na Wielkanoc. W weekend 5-6 kwietnia kolejką będzie można dojechać z Nowego Dworu do Jantaru, a także przemieszczać się pomiędzy Jantarem a Stegną.

Poza sezonem wakacyjnym Żuławska Kolej Dojazdowa będzie kursować także w majówkę, wszystkie weekendy września oraz na trasie Nowy Dwór Gdański – Stegna – Jantar w Mikołajki (6 grudnia) i drugi dzień Świat Bożego Narodzenia.