Wierna żona spłonie żywcem

Sati, czyli dobra żona, nie czuje bólu, a jej dusza wraz z dymem idzie prosto do nieba, by tam osiągnąć zbawienie.

Według religii hindu dusza może uwolnić się z ciała jedynie wówczas, gdy zostanie ono spalone. Hindusi wierzą w oczyszczającą moc ognia i poza paroma wyjątkami palą na stosie każdego wyznawcę swojej religii. Przygotowywane są wtedy specjalne stosy, najczęściej nad brzegiem Gangesu, który, jak powszechnie wiadomo, uznawany jest za najświętszą rzekę Hindusów.

Rytuał sati polegał na tym, iż wdowa w przeddzień pogrzebu męża zamykała się w pomieszczeniu na całonocne medytacje. Rano szła na miejsce kremacji. Tam, zgodnie z rytuałem, opierano jej głowę o kolana zmarłego, a następnie parę obkładano drewnem. Według religii hindu dobra żona nie odczuwała żadnego bólu, a za ten czyn jej dusza szła do nieba.

Ucieczka ze stosu pociągała za sobą poważne konsekwencje. Po takim czynie kobieta traciła czystość kastową i stawała się członkinią najniższej kasty niedotykalnych.

Jeśli natomiast przetrzymała próbę ognia i dumnie spłonęła, stawała się świętą, a miejsce jej śmierci przekształcało się w sanktuarium, do którego w przyszłości ciągnęli pielgrzymi z całego kraju.

W większości przypadków jednak zachowanie to spowodowane było nie tyle miłością do męża i chęcią poświęcenia się dla niego, ile tym, iż los indyjskich wdów był bardzo ciężki. Kobietę, która śmiała „przeżyć” swojego męża, odsuwano od życia rodzinnego i nie wolno jej było już nigdy ponownie wyjść za mąż.

Jako piętno i karę zarazem wdowy musiały golić głowy, jak najmniej jeść i pić oraz trzymać się na uboczu. W życiu takiej kobiety najważniejsze stawały się modlitwy i obrzędy odprawiane za zmarłego męża. Rodzina męża dobrze pilnowała, aby wdowa nie odstępowała od przypisanego stylu życia.

W takich warunkach dane jej było egzystować aż do śmierci. Nie dziwi więc, iż wdowa nierzadko wolała odejść z tego świata, niż żyć w tak pokutny sposób, wbrew swej woli. Ponadto przez otoczenie postrzegana była jako osoba złowróżebna.

Przypadki sati zdarzały się najczęściej w warstwach wyższych. Dla ubogiej kobiety strata męża nie oznaczała z reguły znacznego pogorszenia i tak już dość trudnego życia. Co innego damy zamożne, dla których odsunięcie od dotychczasowych przyzwyczajeń oznaczało najczęściej śmierć. Zdarzało się również, iż bogate wdowy były skazywane na wygnanie. Łatwo więc zrozumieć pobudki, z których w ubiegłym tysiącleciu w Indiach zginęły tysiące wdów.

Anglicy zakazali praktyki sati w 1829 roku, kiedy to w samym tylko Bengalu w ciągu dziesięciu lat spalono około sześciu tysięcy kobiet. Jednak sati bywa praktykowane do dziś. Co jakiś czas władze indyjskie odnotowują kolejne takie zdarzenie i chcą zaostrzyć prawo wobec społeczności przyzwalających na zakazany zwyczaj.