Polka organizuje nietypowy rajd po Afryce. "Co roku muszę korzystać z terapii"

20 marca Maja Kotala wyruszy w czwartą edycję Rajdu Victoria, w ramach którego w Etiopii i Kenii zostanie założonych i wyposażonych dziewięć miniszwalni. Odbędą się w nich szkolenia z szycia podpasek wielorazowego użytku oraz zajęcia z edukacji seksualnej i podstaw higieny osobistej.

Zobacz też: Niezwykłe miejsce w Gdańsku straciło swój czar. Turyści będą zrozpaczeni

- Ideą rajdu jest dawanie kobietom wędki, a nie ryby, gdyż ubóstwo menstruacyjne jest w Afryce tak ogromnym problemem, że pojedyncze osoby po prostu nie są w stanie wprowadzić wielkich zmian. Trzeba konsekwentnie przekazywać tę wiedzę i robić to jak najczęściej - wyjaśnia nam Maja Kotala, twórczyni programu Sewing Together i Rajdu Victoria.

Pomysł na zorganizowanie trasy edukacyjnej po Afryce powstał trzy lata temu. Wówczas odbył się pierwszy rajd wokół Jeziora Wiktorii. Trasa prowadziła z Kenii przez Ugandę, Rwandę, aż do Tanzanii. Następny rajd odbył się z Kenii przez Tanzanię, Malawi i Mozambik. Trzeci miał miejsce w samej Kenii, głównie na północy, w regionie Turkana, który jest jedną z najbardziej zaniedbanych części kraju.

W sumie udało im się założyć już 27 szwalni i przeszkolić 5 tys. kobiet. A niebawem ekipa Mai wyrusza w czwartą edycję Rajdu Wiktorii. W podróży spędzą 36 dni. Na trasie znajdują się takie miejscowości jak Mombasa, Moyale, Turmi, Jinka, Arba Minch, Hawzen, Aksum, Addis Ababa, Hawassa, Yabello i Makueni.

- W tym roku startujemy z Mombasy. Tutaj mieszkam i prowadzę drugi projekt Sewing Together. Będzie ze mną podróżowało 12 niesamowitych kobiet, które tak naprawdę przyjeżdżają z Polski na swój własny koszt i które angażują się w szukanie sponsorów i wszystkie przygotowania tylko po to, by pomóc innym kobietom - opowiada nam Maja. Czuję się zaszczycona i czasami muszę się uszczypnąć, bo nie wierzę, że to się dzieje naprawdę. Myślałam, że nie ma takich szaleńców jak ja. Okazuje, że są i są to osoby, z którymi po prostu tworzą się więzi już na lata - wyjaśnia.

W tym roku rajd edukacyjny po Afryce będzie się odbywał za pośrednictwem trzech samochodów i samolotu. Trasa musi być dokładnie przemyślana z uwagi na niestabilną sytuację polityczną oraz zamieszki w niektórych rejonach. Problematyczna wydaje się zwłaszcza Etiopia.

- Sytuacja w Etiopii nie jest najlepsza, w szczególności na północy, gdzie wciąż trwa konflikt i buszuje tzw. partyzantka, więc niektóre drogi są po prostu nieprzejezdne. Musimy więc trochę pokombinować z trasą z uwagi na to, że chcemy dotrzeć na samą północ oraz do Doliny Omo, gdzie mieszkają najbardziej pierwotne plemiona, które żyją w jeszcze bardziej tradycyjny sposób niż np. Masajowie - wyjaśnia nam organizatorka rajdu. - Jest to ogromna odpowiedzialność, bo za wszystkim stoi właściwie tylko moja intuicja. Nie ukrywam, już od kilku tygodni towarzyszy mi ogromny stres i presja, by stworzyć jak najbezpieczniejszą trasę - mówi nam.

Trudne emocjonalnie jest też to, co organizatorki rajdu zastają na miejscu. Dla wielu lokalnych kobiet kilkudniowe warsztaty to okazja do tego, aby otworzyć się przed innymi w bezpiecznej przestrzeni i podzielić swoimi doświadczeniami. Ich opowieści bywają zatrważające.

- Co roku muszę korzystać z terapii zarówno przed rajdem, żeby przygotować się na to, by udźwignąć historie uczestniczek, jak i po nim, żeby to wszystko przepracować w sobie, bo ta odpowiedzialność jest naprawdę ogromna. Dzięki terapii uświadomiłam sobie też, jaka jest moja rola w tym wszystkim. I chodzi właśnie o to, żeby dać tym kobietom przynajmniej te trzy - cztery dni wolności od patriarchalnego systemu. I żeby przywrócić im odrobinę godności.

Zarówno brak dostępu do środków higienicznych, jak i edukacji zdrowotnej oraz seksualnej powoduje, że sytuacja wielu kobiet w Afryce cały czas pozostaje dramatyczna.

- Kobiety w Afryce zamiast środków higienicznych używają liści, piasku, piór, kawałków materaca, a nawet skóry zwierząt, by móc się zabezpieczyć i iść do pracy czy szkoły. Bardzo często dochodzi też do wymiany podpasek za stosunek seksualny z kierowcami transportu publicznego - mówi WP Maja Kotala, twórczyni programu Sewing Together i Rajdu Victoria.

Problemem nie jest sam brak odpowiedniego zabezpieczenia czy fakt, że podpaski są w afrykańskich krajach bardzo drogie, ale też następstwa braku odpowiedniej edukacji, jakimi są wczesne małżeństwa, samotne matki i rzeczy trudne do zrozumienia z perspektywy kulturowej czy ideologicznej, jak choćby obrzezanie kobiet.

- Edukacja jest bardzo trudnym zadaniem, bo tutaj wszystko jest związane z religią. To Bóg decyduje o życiu i losie kobiet. Dlatego staramy się temu nie zaprzeczać, tylko staramy się tworzyć przestrzeń do rozmowy o tym życiu i o tym, co zrobić, żeby to życie było łatwiejsze - wyjaśnia Maja.