Tak uprawiają wino na europejskiej wyspie. "Możecie pomyśleć, że jesteśmy trochę szaleni"

Uprawa winorośli na Azorach uchodzi za jeden z najbardziej nietypowych przykładów europejskiego winiarstwa. Co ciekawe, nie wynika z nowoczesnych eksperymentów ani potrzeby wyróżnienia się na rynku.

Jest raczej efektem długiego procesu adaptacji do warunków, które dla klasycznych regionów winiarskich byłyby trudne do zaakceptowania. Stały oceaniczny wiatr, zasolone powietrze, wysoka wilgotność i wulkaniczne podłoże wymusiły na Azorczykach zupełnie inne podejście do uprawy winorośli.

Zobacz też: Odwiedziła jedno z najbardziej obleganych miejsc świata. Poważne zagrożenie

- Winnice na Azorach są czymś naprawdę wyjątkowym. Taki sposób uprawy można spotkać tylko tutaj. Możecie pomyśleć, że jesteśmy trochę szaleni, budując to wszystko tylko po to, by produkować tutaj wino. W zasadzie trochę jesteśmy. Ale tylko jeśli chodzi o wino - opowiada Beatriz Parreira podczas oprowadzania po winnicy Materramenta w Biscoitos na wyspie Terceira. - Wyobraźcie sobie, że żyjecie na Azorach 500 lat temu. Jeśli nie produkujecie wina tutaj, to nie macie go wcale. A pogoda nie sprzyja uprawie winorośli, więc musicie wymyślić jakieś rozwiązanie - dodaje.

I tak wymyślono currais, czyli niewielkie poletka oddzielone niskimi murkami z czarnego kamienia wulkanicznego. Zamiast długich rzędów winorośli znanych z kontynentalnej Europy, winiarski krajobraz na Azorach tworzy gęsta sieć kamiennych przegród przypominających labirynt.

- Jeżdżąc po wyspie, na pewno widzieliście te kamienne murki wszędzie. Jako że żyjemy na wyspach wulkanicznych, mamy tu mnóstwo kamieni. Więcej, niż byśmy chcieli. Murki były sposobem na ich zagospodarowanie i wyznaczanie granic działek. W winnicach pełnią jednak inną funkcję - wyjaśnia Beatriz.

Murki służą do ochrony winorośli. Rozbijają porywisty wiatr znad Atlantyku i ograniczają kontakt roślin z aerozolem solnym, który mógłby uszkadzać liście i owoce.

- Klimat Azorów nie sprzyja produkcji wina, zwłaszcza jeśli chodzi o temperatury. Aby powstał alkohol, potrzebny jest cukier w winogronach, a cukier powstaje dzięki ciepłu. Czarne kamienie nagrzewają się od słońca i oddają ciepło roślinom w dzień i w nocy. Dzięki temu temperatura w winnicach wzrasta o 5-6 stopni, co pozwala uzyskać więcej cukru, a więc i więcej alkoholu - opowiada pracownica winiarni.

Jednocześnie porowata struktura skały pozwala na szybkie odprowadzanie nadmiaru wody, co ma ogromne znaczenie w regionie o częstych opadach i wysokiej wilgotności powietrza. Gdyby jej było za dużo, pojawiałyby się pleśnie i choroby grzybiczne. Te otwory pozwalają powietrzu krążyć i osuszać glebę.

W większości winnic na Azorach wszystko robi się ręcznie. Kamienny układ pól praktycznie uniemożliwia mechanizację. Produkcja wina pozostaje więc kosztowna i czasochłonna, a jej skala niewielka. Dzięki temu wino, które powstaje na Azorach ma unikalny charakter.

Gleby Azorów są ubogie w materię organiczną, ale za to bogate w minerały. Winorośl musi tam walczyć o przetrwanie, co z jednej strony przekłada się na niewielkie plony, a z drugiej na wysoką koncentrację aromatów.

Azorskie wina charakteryzują się świeżością, wysoką kwasowością i wyraźną mineralnością. Często pojawia się w nich również subtelna słoność. To efekt bliskości oceanu i specyficznych warunków dojrzewania owoców.

- Pierwszymi odmianami, które uprawiano tu 500 lat temu, były Arinto i Verdelho. Później pojawiła się filoksera - choroba niszcząca korzenie winorośli. Z tego powodu przestaliśmy uprawiać europejskie odmiany i zaczęliśmy sadzić amerykańskie, odporne na chorobę, głównie Isabellę - wyjaśnia Beatriz.

Czytaj także: Ciąża trwała 450 dni. "Słodki prezent na święta, wszyscy się cieszymy"

Aktualnie w winnicy Materramenta na Terceirze produkuje się przede wszystkim białe wina z lokalnych odmian winorośli - Verdelho i Arinto dos Açores, które najlepiej oddają morską i mineralną naturę winnic Biscoitos. To wina o wyraźnej kwasowości i nutach cytrusów oraz oceanu, często serwowane podczas degustacji w winiarni.

Choć najbardziej znanym regionem winiarskim archipelagu jest wyspa Pico, której krajobraz winnic, oparty na tradycyjnym systemie kamiennych murów chroniących winorośl przed wiatrem i solą znad Atlantyku, został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, to winnice funkcjonują także na São Miguel, Terceirze czy Graciosie.

Liczba producentów win na Azorach jest ograniczona, a trunki trafiają głównie na rynek lokalny lub do wyspecjalizowanych importerów.