Dolina Będkowska. Miejsca dla ciekawych. Atrakcje. Co warto zobaczyć

Dnem doliny biegnie szlak niebieski „Warowni jurajskich”. Porośnięte lasem brzegi szerokiej doliny urozmaicone są potężnymi skalnymi ścianami. Ze względu na dużą głębokość doliny, skały osiągają imponujące rozmiary, zwieszając się kilkudziesięciometrowymi urwiskami. Po wejściu w dolinę żółtym szlakiem od strony wsi Będkowice widać po prawej stronie skalisty masyw Wysokiej, za nią piętrzy się skalne urwisko Sokolicy. Z lewej strony po kilkuset metrach uchodzi do doliny Wąwóz Przecówki, w który odbija żółty szlak. Skałom nadano czasami bardzo dziwaczne nazwy, np. Dupa Słonia czy Cmentarzysko.

Po prawej stronie ok. 1 km za odejściem szlaku żółtego znajduje cię ciekawa skała z wydrążonym przez wodę przejściem – nazwana Czarcie Wrota. Na szlaku znajduje się także Wodospad Szum i źródła Będkówki.

W górnym odcinku Doliny Będkowskiej znajduje się jedna z jej największych atrakcji udostępniona do zwiedzania – Jaskinia Nietoperzowa, nazywana Jerzmanowicką. Co ciekawe, jest własnością prywatną, bowiem leży na działce p. Zygmunta Ferdka, który oprowadza gości po jaskini. Jaskinia ma 326 m długości i jest jedną z dłuższych w Jurze.

Odkrycia jaskini dokonano w 1848 roku. W jednym z korytarzy zachowały się ciekawe formy nacieków, którym nadano nazwy Grzbiet Jaszczurki, Kręgosłup Dinozaura, Stopa Meduzy, Ser Szwajcarski. Są tu też zatopione w skale kości prehistorycznych zwierząt. W sąsiedztwie nieco niżej znajduje się także nieudostępniona do zwiedzania Jaskinia Łabajowa, ale można z latarką do niej zajrzeć. Jej całkowita długość wynosi 40 m, a wejście jest częściowo zasłonięte blokiem skalnym. Około 500 m za Jaskinią Nietoperzową trasa niebieskiego szlaku przebiega w sąsiedztwie skały Grodzisko, potężnego ostańca wapiennego. Jego szczyt jest najwyższym punktem całej Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

W Dolinie Wierzchówki zwanej też częściej Kluczwodą, znajduje się następna udostępniona i oświetlona Jaskinia Wierzchowska Górna. Jest największą z jaskiń pod Krakowem – długość jej korytarzy wynosi 975 m. Występują tu ciekawe formy krasowe: kominy, kotły wirowe, meandry oraz nacieki w formie określanej jako makarony. W tej części Doliny Wierzchówki w masywie Berda znajdują się jeszcze dwie jaskinie: Dzika i Mamutowa.

Dolina Kobylańska jest jedną z najpiękniejszych dolinek krakowskich. W dolnej części dolina rozszerza się tworząc obszerną kotlinę. Ten skalny amfiteatr jest miejscem niedzielnych pikników i spotkań wspinaczy skałkowych. Strzelistym wapiennym basztom i ścianom wspinacze nadali oryginalne nazwy: Mnich, Żabi Koń, Zębata Turnia. Na skale Żabi Koń, wysoko ponad dnem doliny w niszy skalnej znajduje się niewielka kapliczka, związana z nieuznawanymi przez kościół objawieniami w 1914 roku.

W Karniowicach znajduje się zespół dworski z parkiem krajobrazowym, dworem z 2. połowy XVIII wieku, przebudowanym w 1860 roku, oraz wczesnobarokową sześcioboczną kaplicą p.w. Marii Magdaleny z ok. 1624 roku.

Potężne dwie grupy skał na wejściu do wąwozu widoczne są z bardzo daleka, ułatwiając orientację w terenie. Skała z prawej strony nosi nazwę Filaru Abazego, lewa Filaru Pokutników. Cały wąwóz objęty jest rezerwatem. Przez środek płynie niewielki, wartki strumyk, tworzący u wylotu na progu skalnym wodospad. Miejsce to należy do najbardziej urokliwych zakątków Jury.

Dolina zwana jest też Wierzchówką. Doliną tą w czasie zaborów przebiegała granica austriacko-rosyjska, o czym informują odtworzone słupy graniczne. Dnem doliny można podejść pod Zamkowe Skały, na których szczycie znajdują się ruiny średniowiecznego zameczku.

Seria: Miasta dla ciekawych
Tytuł: Kraków
Autor: Dariusz Jędrzejewski