Okolice Tomaszowa Lubelskiego to miejsce magiczne. Obok wspaniałej rezydencji Łosiów w Narolu mnóstwo tu małych drewnianych cerkiewek. Na południe od Tomaszowa zaczyna się zielone Roztocze.
Tomaszów Lubelski
Wizytówką miasta jest drewniany kościół Zwiastowania NMP, wzniesiony w 1727 r. z fundacji Tomasza Józefa Zamoyskiego. Barokowe wyposażenie pochodzi w części z nieistniejącego kościoła Trynitarzy. Wiszący w ołtarzu głównym cudowny obraz Matki Boskiej Szkaplerznej został udekorowany w 1994 r. papieskimi koronami. Odmienny charakter ma kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa. Zaprojektowana przez Jerzego Siennickiego, modernistyczna świątynia, której wieża-dzwonnica góruje nad miastem, powstała w latach 1935–1945. Z nowoczesną architekturą kontrastuje barokowe wyposażenie przeniesione z unickiej cerkwi w Uhnowie na Ukrainie. W 1890 r. wzniesiono cerkiew św. Mikołaja, a parę lat później okazały ratusz. W tym czasie (1895) zbudowano też Czajnię – jeden z nielicznych zachowanych drewnianych budynków powstał z okazji koronacji cara Mikołaja II.
Bełżec
W latach 1940–1941 hitlerowcy urządzili w Bełżcu obóz pracy dla Cyganów i Żydów, którzy umacniali m.in. linię demarkacyjną pomiędzy okupowaną Polską a ziemiami zajętymi przez Związek Sowiecki. W marcu 1942 r. obóz pracy przekształcono w obóz zagłady, który funkcjonował do grudnia 1942 r. Wiosną następnego roku teren zniwelowano i obsadzono drzewami, zacierając ślady zbrodni. W tym krótkim okresie zamordowano tu blisko 600 000 osób, głównie narodowości żydowskiej m.in. z terenów Czech, Słowacji, Niemiec i Polski. Hołdem dla nich jest otwarte 3 czerwca 2004 r. nowe Muzeum-Miejsce Pamięci. Choć większość turystów przybywa tu, by oddać cześć pomordowanym, to warto przy okazji odszukać niewielką, drewnianą cerkiew św. Bazylego. Wzniesiono ją w 1756 r. dla greckokatolickich mieszkańców Lipska, a do Bełżca przeniesiono w 1838 r. W lasach w pobliżu Bełżca można odnaleźć zachowane w dobrym stanie bunkry „linii Mołotowa”.
*Seria: Miasta dla ciekawych Tytuł: Lublin i Zamość Autor: Robert Pasieczny *
