Na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej występują wszystkie formy ochrony przyrody. Na najniższym poziomie stosuje się ochronę indywidualną poprzez tworzenie:
– pomników przyrody, którymi mogą być np. pojedyncze drzewa, grupy drzew, skały bądź głazy narzutowe;
– stanowisk dokumentacyjnych, czyli miejsc o dużym znaczeniu naukowym;
– zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, czyli fragmentów krajobrazu przyrodniczego i kulturowego, które należy chronić ze względów estetycznych;
– użytków ekologicznych, dzięki czemu chroni się niewielkie pozostałości naturalnych ekosystemów, np. oczek wodnych, kęp drzew i starodrzewów.
Nieco wyższą formą ochrony są rezerwaty przyrody, chroniące naturalne i mało zmienione ekosystemy. W rezerwacie obejmuje się ochroną określone gatunki roślin, zwierząt bądź elementy przyrody nieożywionej.
W parkach krajobrazowych ochronie podlega określony obszar nie tylko ze względu na wartości przyrodnicze, ale również dla zachowania wartości kulturowych i historycznych. Lasy na terenie parków mogą być użytkowane gospodarczo. Na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej utworzono dwa zespoły parków krajobrazowych: Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych i Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego.
Najwyższą formą ochrony przyrody jest park narodowy, w którym ochronie podlega całość przyrody i krajobrazu ze względu na szczególne wartości. Parki narodowe, podobnie jak krajobrazowe, mają swoją administrację, a nad przestrzeganiem przepisów dotyczących poruszania się po parku czuwa straż parkowa. Na Jurze tą szczególną formą zachowania przyrody objęta jest Dolina Prądnika, gdzie utworzono Ojcowski Park Narodowy.
_ Źródło: Bezdroża _
