Śladem kultowych polskich filmów i seriali

Urokliwy Sandomierz jest naturalną scenografią do serialu _ Ojciec Mateusz _, a samo miasto do swej promocji idealnie wykorzystało fakt, iż właśnie tam kręcony jest jeden z najpopularniejszych polskich tasiemców. Ksiądz w rozwianej sutannie, przemierzający na rowerze brukowane uliczki stał się symbolem miasta. Statystyki mówią, że dzięki niemu, liczba turystów odwiedzających Sandomierz wzrosła aż o 30 proc. Turyści chętnie oglądają miejsca, które grają w poszczególnych odcinkach - Bramę Opatowską, renesansowy ratusz, Rynek Starego Miasta, Wąwóz Królowej Jadwigi.

ml

_ Sami swoi _, _ Nie ma mocnych _, _ Kochaj albo rzuć _- trylogię filmową, którą zna chyba każdy Polak, kręcono głównie w Lubomierzu. Tutejszy rynek z kolorowymi kamieniczkami do dzisiaj nie stracił swego uroku. W centrum stanęło też Muzeum Kargula i Pawlaka, pełne pamiątek z legendarnej produkcji filmowej. Jest tu nawet fragment słynnego płotu. Natomiast pod Wrocławiem, w Dobrzykowicach, wciąż stoją domy Kargula i Pawlaka. Nieco się zmieniły, toną w zieleni i kwiatach, ale wciąż poznać można znane z serialu zabudowania. Przed bramami wjazdowymi wita turystów pamiątkowa tablica z napisami informującymi o produkcji serialu.

Miłośnicy opowieści o Wilkowyjach bezbłędnie wskazują na mapie wieś na Mazowszu, niedaleko Mińska Mazowieckiego, gdzie od 2006 r. kręci się kolejne odcinki kultowego serialu _ Ranczo _. To Jeruzal, który w weekendy, a szczególnie w wakacje, przeżywa prawdziwy najazd zwiedzających. Nie ma turysty, który nie zagląda do serialowego sklepu Krystyny Więcławskiej. Każdy robi pamiątkową fotkę na słynnej niebieskiej ławeczce. W serialu grają też miejscowy rynek i kościół. Warto je zobaczyć.

Wszystkie części trylogii filmowej (również _ U Pana Boga w ogródku _ i _ U Pana Boga za miedzą _) kręcono na Podlasiu, głównie w Sokółce, Supraślu i Tykocinie. Niestety, należy żałować, że miejscowości nie wykorzystują faktu, iż kręcono tam trzy części kultowej komedii. Cała rzesza turystów na własną rękę poszukuje znanej z filmu podlaskiej atmosfery. Przyjeżdżają do Sokółki czy Supraśla i nawet nie wiedzą, że przechodzą obok filmowego kościoła albo komendy. Natomiast ci, którzy docierają do wymienianego w filmach miasteczka Królowy Most są zdziwieni, że zastają tam zaledwie kilka domów i cerkiew. Miejsce to bowiem nie zagrało w filmie.

W typowym, "gierkowskim" bloku z żelbetowej płyty na warszawskim Ursynowie Stanisław Bareja osadził realia kultowego już dziś serialu. Dom przy ul. Grzegorzewskiej 3 grał głównie w zewnętrznych scenach podwórkowych. Wiele osób z całego kraju przyjeżdża tu, żeby zobaczyć, gdzie mieszkał Anioł, Balcerek, czy docent. Czteropiętrowy budynek niemal wszystkich zaskakuje niewielkimi rozmiarami. Z ciekawostek warto wymienić, że na budynku przy ul. Marii Grzegorzewskiej 3 znajduje się tabliczka adresowa z jego "filmowym" adresem (d. Alternatywy 4), a w 2005 r. w dzielnicy Ursynów jednej z ulic nadano nazwę Alternatywy.

Ekranizacja _ Ziemi obiecanej _Reymonta zrealizowana została w 1974 r. przez Andrzeja Wajdę. Na potrzeby filmu niemal nie tworzono specjalnych dekoracji. Łódź *zagrała tu samą siebie - bohaterami są ulice, podwórka, pałace i fabryki. Jednym z najważniejszych obiektów był *pałac I. Poznańskiego przy ul. Ogrodowej - jeden z najbardziej efektownych tutejszych budynków. Dziś mieści się w nim Muzeum Miasta Łodzi, w którym przedstawiona jest historia i kultura XIX-wiecznej metropolii przemysłowej. Otoczony ogrodem pałac znajduje się w północnej części miasta, w bliskim sąsiedztwie budynków fabrycznych i domów robotniczych, tworząc zespół fabryczno-rezydencjonalny.

Tłem dla przygód słynnego karpackiego zbójnika Janosika były przede wszystkim góry. Zdjęcia realizowano na Podkarpaciu, w okolicach Ojcowa w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami, w Dolinie Chochołowskiej. Jednym z ważniejszych zamków, który zagrał w serialu, jest ten na Pieskowej Skale. Usytuowany nad skalistą przepaścią, najcenniejszy zabytek architektoniczny Ojcowskiego Parku Narodowego, przyciąga pięknym położeniem w Dolinie Prądnika oraz wspaniałym, zadbanym ogrodem. Pierwotnie gotycki zamek został w XVI w. przebudowany w stylu renesansowym. W pobliżu zamku wznosi się najbardziej rozpoznawalny wapienny ostaniec - Maczuga Herkulesa.

Niewiele osób wie, że Warszawę w serialu zagrała Łódź. Sceny rozgrywające się na ulicach kręcono np.na łódzkiej ulicy Moniuszki. Jednak największą uwagę w filmie skupia Nieborów (leżący pomiędzy Łodzią a Warszawą) i tamtejszy przepiękny barokowy pałac - jedna z zaledwie kilku kompletnie zachowanych tego typu rezydencji w Polsce. Wygląda, jakby przed chwilą wyszli z niej Radziwiłłowie, dawni właściciele pałacu. Okazałe wnętrza i ogrody co roku podziwia ponad 100 tysięcy turystów.

Jednym z bohaterów najbardziej znanego i najdłużej realizowanego polskiego serialu była ulica Złota 25. Próżno jednak szukać znanych z filmu budynków na Złotej. Filmowa kamienica to w rzeczywistości trzy lokalizacje. W pierwszej części, dom głównego bohatera, grał budynek przy ul. Pańskiej 85, w drugiej - Marszałkowska 45 (wnętrza) i Kowelska 6 (plenery). Serial wpisany w historię Warszawy pokazywał budujące się miasto - Krakowskie Przedmieście, Trasę W-Z, Zamek Królewski. Mimo że premiera filmu miała miejsce w 1980 roku, wiele osób wciąż podąża śladami rodziny Talarów.

ml