Trwa ładowanie...

Jeden z największych skansenów w Europie. Możemy być z niego dumni

W minione wakacje minęło 90 lat, odkąd dokonano pierwszych znalezisk na terenie Biskupina. To dokonała okazja, aby przypomnieć, jak do tego doszło, że niewielka miejscowość koło Żnina w województwie kujawsko-pomorskim, stała się jednym z najsłynniejszych miejsc w Polsce, a może i w Europie.

BiskupinBiskupinŹródło: Adobe Stock, fot: Kamil
d3a2gih
d3a2gih

Przez wiele lat prowadzono intensywne badania, aby w końcu ustalić, że starożytne grodzisko, które odkopano w Biskupinie powstało około 2700 lat temu, czyli na przełomie epok brązu i żelaza.

Odkrycie grodziska

Odkrycie biskupińskiego grodziska było następstwem pogłębiania w 1932 r. koryta rzeki Gąsawki, przepływającej przez pałuckie jeziora. W wyniku przeprowadzonych prac melioracyjnych poziom wody w Jeziorze Biskupińskim obniżył się o kilkadziesiąt centymetrów, odsłaniając rzędy ukośnych pali wbitych w brzeg półwyspu, będących - jak się później okazało - szczątkami falochronu.

Zainteresował się nimi wiosną 1933 r. nauczyciel szkoły powszechnej w Biskupinie Wincenty Szwajcer (wcześniej używał pisowni Schweitzer). Początkowo uważał, że to dachy zatopionych domów sprzed tysięcy lat.

- Miałem zamiar opracować naukowo znalezisko, napisać raport i dopiero wtedy zawiadomić archeologów, zyskując sławę i rozgłos - wspominał Szwajcer w cyklu rozmów, jakie przeprowadził z nim w latach 90. ówczesny dyrektor Muzeum Archeologicznego w Biskupinie Wiesław Zajączkowski.

d3a2gih

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

"Halo Polacy". Mieszka w ojczyźnie Pablo Escobara. "Ludzie wyobrażają sobie różne rzeczy"

Szwajcer zaniepokojony, że zabytki niszczeją, jesienią 1933 r. powiadomił o odkryciu prof. Józefa Kostrzewskiego z Uniwersytetu Poznańskiego (obecnie Uniwersytet im. Adam Mickiewicza), który informacje na temat znaleziska potraktował poważnie i 6 października 1933 r. przyjechał do Biskupina.

Od samego początku profesor był przekonany o wyjątkowym znaczeniu odkrycia na półwyspie biskupińskim. W następnym sezonie ruszyły badania archeologiczne, z czasem zakrojone na niespotykaną wówczas w Polsce skalę i wykorzystujące - obok archeologii - aparat badawczy wielu innych dyscyplin naukowych oraz wszelkie dostępne wówczas możliwości techniczne, łącznie z fotografią lotniczą wykonywaną z balonów obserwacyjnych.

d3a2gih

Pierwsze rekonstrukcje

Do 1939 r. postawiono pierwsze rekonstrukcje biskupińskich budowli, zorganizowano ekspozycję archeologiczną, wykonano modele osady i poszczególnych obiektów oraz postawiono dwa pomosty widokowe dla coraz większej rzeszy turystów odwiedzających Biskupin. Wykopaliska biskupińskie zwiedziło wówczas około 400 tys. osób, również z zagranicy, wśród których znajdowało się wiele znakomitości ze świata kultury i nauki oraz osób wysoko postawionych w hierarchii państwowej, kościelnej i wojskowej, z prezydentem Ignacym Mościckim na czele.

W Biskupinie zrekonstruowano dawny gród, którego wiek szacuje się na 2700 lat Adobe Stock
W Biskupinie zrekonstruowano dawny gród, którego wiek szacuje się na 2700 latŹródło: Adobe Stock, fot: Darek Bednarek
d3a2gih

Po wojnie badania wznowiono w 1946 r., ale nigdy już nie osiągnęły one takiego rozmachu jak wcześniej. Efekty pracy naukowców z czasem definitywnie wykluczyły pogląd o "prasłowiańskim" rodowodzie budowniczych Biskupina. Wyniki późniejszych badań archeologicznych wskazywały, że osada pochodzi z okresu kultury łużyckiej.

Do początku lat 80. tradycyjne datowanie Biskupina opierało się na analizie porównawczej zabytków odkrytych podczas wykopalisk. Na tej podstawie archeolodzy datowali osiedle na wczesną epokę żelaza. Większość przedmiotów brązowych należała jednak do V, a nawet IV okresu epoki brązu (ok. 1000-800 r. p.n.e.).

Badania dendrologiczne

Rozstrzygające dla Biskupina okazały się badania dendrologiczne, polegające na analizie kolejności przyrostu słojów drzew. Naukowcy doszli do wniosku, że drewno dębowe na budowę zostało ścięte w latach 747-722 p.n.e. Ponad połowę budulca uzyskano zimą 738/737 r. p.n.e. (około 2700 lat temu, czyli przełom epok brązu).

d3a2gih

Powstały w Biskupinie rezerwat archeologiczny jest jednym z największych w Europie. Obejmuje on obszar około 38 ha z licznymi śladami dawnego osadnictwa, od epoki kamienia po wczesne średniowiecze.

Obecnie w Biskupinie znajdują się rekonstrukcje zabudowań z czasów społeczności kultury łużyckiej, dwa tzw. długie domy wykonane na wzór konstrukcji wznoszonych przez pierwszych rolników i kilkanaście chat średniowiecznych. Pozwalają zobaczyć, jak wyglądały obozowiska łowców i zbieraczy, osady pierwszych rolników, osada obronna na półwyspie, groby skrzynkowe czy wioska piastowska.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
d3a2gih
Oceń jakość naszego artykułu:
Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

Komentarze

Trwa ładowanie
.
.
.
d3a2gih