Ważne zmiany w Kazachstanie - przechodzą na alfabet łaciński
Kazachstan przechodzi z cyrylicy na alfabet łaciński. Taką decyzję podjął prezydent Nursułtan Nazarbajew. Twierdzi, że teraz jego kraj będzie korzystał z języka "nowoczesności, technologii, edukacji i nauki".
O swojej decyzji Nursułtan Nazarbajew poinformował w artykule prasowym na łamach gazety "Jegemen Kazachstan". "Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych i zasięgnięciu opinii ekspertów, do końca 2017 roku powinien być opracowany nowy, obowiązujący jednolity standard alfabetu kazachskiego" - napisał prezydent. Swój wywód zatytułował „Orientacja na przyszłość: duchowe odrodzenie”. Zmiana ta ma bowiem charakter cywilizacyjny i ma na celu zerwanie z radziecką przeszłością.
Zdaniem prezydenta Kazachstanu wprowadzenie alfabetu łacińskiego oznacza również potrzebę jakościowej transformacji w sferze świadomości społecznej i modernizacji ideologii Kazachów. Nazarbajew zauważył, że alfabet łaciński jest używany przez większość krajów na świecie i jest językiem "nowoczesności, technologii, edukacji i nauki". Zapewnił, że początkowo równolegle z łaciną nadal używana będzie cyrylica.
Już w przyszłym roku powinno rozpocząć się przygotowanie podręczników. Sprawy organizacyjne i metodologiczne mają zająć przynajmniej 2 lata.
Nazarbajew rządzi Kazachstanem od 1989 roku. Objął władzę jako szef partii komunistycznej z nominacji Kremla. W 1991 roku stanął na czele niepodległego Kazachstanu jako prezydent. Kwestię przejścia na alfabet łaciński podnosi nie po raz pierwszy. Temat ten był podejmowany już w latach 2006-2007 czy w 2012 roku w ramach programu długoterminowego rozwoju "Kazachstan – 2050". W przeszłości Nazarbajew zapowiadał, że przejście na alfabet łaciński w zapisie języka kazachskiego, który należy do grupy języków tureckich, nastąpi do 2025 roku.
Eksperci w Astanie szacują, że wszystkie zmiany z tym związane mogą potrwać, co najmniej 15 lat - konieczne będzie przepisanie najważniejszych dzieł literatury pięknej i naukowej za pomocą nowego alfabetu. Ponadto stolica może zmienić nazwę na imię lub nazwisko prezydenta.
Kazachowie od połowy XIX wieku posługiwali się alfabetem arabskim, po rewolucji październikowej — łacińskim, a od roku 1938 — cyrylicą. Język kazachski, podobnie jak rosyjski, jest urzędowym w kraju, ale drugim pod względem popularności.
W latach 90. ubiegłego wieku z zapisu cyrylicą zrezygnowało kilka byłych republik ZSRR (Mołdawia, Uzbekistan, Azerbejdżan i Turkmenia). Zdaniem znanego rosyjskiego lingwisty Maksima Krongauza władze Kazachstanu chcą rezygnować z cyrylicy głównie z powodów politycznych. – To kwestia wyboru politycznego kraju i zbliżenia się z tą czy inną cywilizacją. W tym przypadku wybór alfabetu łacińskiego oznacza zbliżenie z językiem tureckim – powiedział Krongauz, cytowany przez portal rosyjskiej telewizji REN.
Źródło: PAP/IAR
