Trwa ładowanie...
d3gctru

Galicja była jednym z najbardziej zacofanych miejsc w Europie. Polacy żyli w niewyobrażalnej nędzy

Średnia długość życia wynosząca 27 lat. 81 proc. analfabetów. I zarobki nawet o 85 proc. niższe niż w innych krajach. Galicję nieprzypadkowo nazywano "Golicją i Głodomerią". To było jedno z najgorszych miejsc do życia w Europie.
Głosuj
Głosuj
Podziel się
Opinie
Niskie dochody miały bezpośredni związek z fatalnym poziomem edukacji. Fot. Aleksander Kotsis, "Ostatnia chudoba"
Niskie dochody miały bezpośredni związek z fatalnym poziomem edukacji. Fot. Aleksander Kotsis, "Ostatnia chudoba"
d3gctru

"Nędza Galicji w liczbach". W 1888 r. we Lwowie ukazało się drugie wydanie książki Stanisława Szczepanowskiego pod takim właśnie tytułem. Autor przytaczał szereg danych pokazujących, jak na dłoni zatrważającą skalę zacofania ówczesnej Galicji. Poniżej najważniejsze i najbardziej zatrważające z faktów.

Obszar, liczba mieszkańców i gęstość zaludnienia Galicji

Królestwo Galicji i Lodomerii, jak oficjalnie nazwano ziemie zaboru austriackiego, zajmowało obszar 78,5 tys. km kw. W drugiej połowie lat 80. XIX w. zamieszkiwało je 6,4 mln mieszkańców. W efekcie na 1 km kw. przypadało 80 ludzi.

d3gctru

Chłopska prowincja

Przytłaczająca większość Galicjan żyła z pracy na roli. Było to aż 74 proc. ogółu ludności. Dla porównania w Królestwie Polskim (wchodzącym w skład zaboru rosyjskiego) wskaźnik ten wynosił 60 proc., we Francji 45 proc., w Niemczech 42,5 proc., w Czechach 40 proc., a w Anglii zaledwie 20 proc. Jedynie Irlandia wyprzedzała pod tym względem Galicję z 75 proc. ludności rolniczej.

   domena publiczna
(domena publiczna, Fot: Aleksander Kotsis)

Marne spłachetki ziemi. Rozmiar gospodarstw w Galicji

Przeludnienie galicyjskiej wsi było porażające. Na jednego mieszkańca utrzymującego się z roli przypadało zaledwie 1,6 ha ziemi uprawnej. Trudno znaleźć kraje w których sytuacja wyglądała gorzej. W Czechach ten sam wskaźnik wynosił 2,3 ha, w Kongresówce 2,7 ha, a w Anglii aż 3,7 ha.

d3gctru

Zagrody bez bydła

W chłopskich zagrodach dotkliwie brakowało też zwierząt gospodarskich. Pod tym względem – jak pod prawie każdym innym – Galicja znajdowała się w ogonie Europy. Na 1000 mieszkańców żyjących na wsi w Galicji przypadało 551 sztuk bydła, w Kongresówce 587, w Czechach 780, a w Anglii 1645.

Głodowa dieta. Jak żywili się mieszkańcy Galicji?

Dieta przeciętnego mieszkańca Galicji była bardzo monotonna i uboga w kalorie. Rocznie spożywał 310 kg ziemniaków, 114 kg zbóż oraz skromne 10 kg mięsa.

d3gctru

Porównania wypadają wyjątkowo ponuro. Statystyczny Węgier zjadał rocznie 100 kg ziemniaków, ale za to 182 kg zbóż i 24 kg mięsa. Niemiec 300 kg ziemniaków, 200 kg zbóż oraz 33 kg mięsa. Anglik natomiast 160 kg ziemniaków, 217 kg zbóż i aż 50 kg mięsa.

Dieta przeciętnego Smitha była pięć razy bardziej bogata w mięso niż dieta Polaka żyjącego pod panowaniem Franciszka Józefa. Jeszcze gorzej sytuacja wyglądała w przypadku cukru. W Galicji spożywano go rocznie ledwie 2 kg, gdy w Niemczech 7, we Francji 10, a w Anglii 30 kg.

  Domena publiczna
(Domena publiczna)

Kraj nie płynący mlekiem, tylko wódką

Również w zakresie konsumowanych napojów Galicja mocno odstawała od reszty kontynentu. Dostęp do piwa i wina był bardzo ograniczony. Nawet mleka nie pito tyle, co zagranicą. Powszechna była tylko wódka. Statystyka jej spożycia wydaje się nawet zaniżona, biorąc pod uwagę ogromną plagę alkoholizmu, z jaką borykał się zabór austriacki.

d3gctru

Rocznie na głowę poddanego Franciszka Józefa przypadało 120 l mleka, 10 l piwa, 2 l wina i 7 l mocnego alkoholu. Dla porównania w Niemczech były to odpowiednio: 184 l, 90 l, 4,6 l oraz 8,5 l. Wyspiarze z kolei pili 200 l mleka, 125 l piwa, 2 l wina i 2,5 l mocnego alkoholu.

Kawa czy herbata? W Galicji takiego wyboru nie było

W Galicji niemal w ogóle nie piło się też kawy ani herbaty. Tej pierwszej mieszkańcy zużywali rocznie średnio 160 gramów, drugiej 40 g. W Niemczech było to odpowiednio 2,3 kg kawy (czternaście razy więcej) i 30 g herbaty. A w Anglii 500 g kawy (trzy razy więcej) i 2 kg herbaty (bagatela pięćdziesiąt razy więcej).

Galicja to nie był kraj dla starych ludzi

Złe warunki higieniczne oraz żywieniowe sprawiały, że w Galicji rocznie umierało około 56 tys. ludzi. Średnia długość życia mężczyzn wynosiła zaledwie 27 lat. Kobiety żyły o półtora roku dłużej. Dla porównania w Czechach było to odpowiednio: 33 i 37 lat, we Francji 39 i 41, a w Anglii 40 i 42 lata.

Zarobki w Galicji. Piorunujące porównanie

Skalę zacofania galicyjskiej gospodarki świetnie obrazuje średni dochód per capita, który wynosił w latach 80. XIX w. zaledwie 53 zł reńskie. W tym samym czasie w Królestwie Polskim było to 91 zł (o 71 proc. więcej), na Węgrzech 100 zł (o 88 proc. więcej), w Prusach 200 zł (o 277 proc. więcej), we Francji 350 zł (o 560 proc. więcej), a w Anglii 450 zł reńskich (o 749 proc. więcej).

d3gctru

Analfabetyzm

Niskie dochody miały bezpośredni związek z fatalnym poziomem edukacji. Wystarczy powiedzieć, że w latach 80. XIX w. jedynie 19 proc. Galicjan powyżej 7. roku życia potrafiło czytać i pisać. Na Węgrzech ten odsetek wynosił 52 proc., a w Czechach aż 92 proc.

Podatki

Z niskimi dochodami szły w parze wysokie podatki. W Galicji wynosiły średnio na głowę aż 9 zł reńskich rocznie. W tym samym czasie na Węgrzech było to 19 zł, w Prusach 10 zł, we Francji 48 zł, zaś w Anglii 46 zł. Jak nietrudno policzyć podatki w Galicji pochłaniały aż 1/5 średniego dochodu, gdy tymczasem w Prusach było to zaledwie 1/20, a w Anglii 1/10. Wyłącznie na Węgrzech sytuacja wyglądała podobnie jak w Galicji.

  WielkaHISTORIA.pl
(WielkaHISTORIA.pl)

Zainteresował Cię ten artykuł? Na łamach portalu WielkaHistoria.pl przeczytasz również z zapomnianym wielkim głodzie w Galicji. Umarło 10 proc. ludności, matki pożerały własne dzieci.

d3gctru

Rafał Kuzak – historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki "Wielka Księga Armii Krajowej". Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Zobacz też: Kuchnia 100 lat temu: pomimo biedy bardziej różnorodna niż teraz

d3gctru

Podziel się opinią

Share
d3gctru
d3gctru