W Kaunos z Heraklitem. Harmonia przeciwieństw

"Bezustanny ruch i ciągłe stawanie się rzeczy jest podłożem wszelkich zjawisk, wszystko jest zmienne, płynne. Panta rei – oto najważniejsza cecha przyrody”. Gdy tak melancholijnie rozmyślając, grecki filozof Heraklit wędrował ulicami Efezu, miasto Kaunos i jego okolice, mimo zmienności losów, kwitło.

Krok po kroku wędrujemy między antycznymi budowlami. Tu był akropol, tu agora, tu stoa, tu świątynia, tu termy, tu ława filozofów, tu tłocznia oliwy, tam wokół mury obronne. Wszystko nie tak spektakularne jak ruiny Efezu czy Pergamonu, ale imponujące.

Na pionowej ścianie pojawiły się wykute w skale licyjskie grobowce. Ich monumentalne „fasady” przypominają pałace lub świątynie.

Teatr liczący kilka tysięcy miejsc... Ruch tu musiał być ogromny. Tłoczno i gwarnie było w czasie spektakli, gdy aktorzy recytowali dramaty znanych poetów. Także w czasie religijnych misteriów. Również na zgromadzeniach, gdy stanowiono prawa. Samego rozmachu budowniczych już nie wspomnę.

Można powiedzieć, że jednym rzutem oka przesunęliśmy się przez trzy tysiąclecia, ogarniając licyjskie grobowce, hellenistyczne miasto, dziw przyrody, jakim jest zarośnięta laguna, i najnowsze, współczesne tureckie miasteczko. „Przeciwieństwa nie stwarzają chaosu, lecz składają się na najpiękniejszą harmonię” – już dawno zauważył Heraklit.