Legendarny, kosmiczny i niezwykły. Polski obiekt uznany za zabytek

Decyzja o wpisaniu Spodka do rejestru zabytków województwa śląskiego została ogłoszona przez rzecznika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach, Mirosława Rymera. Ochroną objęto cały zespół zabudowy hali widowiskowo-sportowej, w tym budynki hali, lodowiska, hotelu, sali gimnastycznej oraz biurowe, a także ich najbliższe otoczenie, w tym plac honorowy im. Henryka Sławika i Józefa Antalla.

Krok ten poczyniono po medialnych doniesieniach o planowanej rozbiórce i odbudowie zewnętrznych tarasów hali. Ekspertyza z 2023 r. wykazała, że stan tarasów stanowi zagrożenie dla użytkowników. W związku z tym Katowickie Inwestycje, spółka Urzędu Miasta Katowice, ogłosiły przetarg na dokumentację projektową dotyczącą ich rozbiórki i odbudowy. Złożono dwie oferty: 585,2 tys. zł oraz 934,8 tys. zł, przy czym maksymalna kwota na ten cel to 879,6 tys. zł.

Mirosław Rymer poinformował PAP, że planowane są dalsze prace z udziałem lokalnego samorządu i ekspertów w celu wypracowania najlepszego rozwiązania dla przyszłości tarasów. Podkreślił, że konieczne są dodatkowe ekspertyzy. - Musimy wspólnie wypracować jak najlepsze rozwiązanie - podkreślił.

Czytaj też: Apel mniejszości niemieckiej. Chcą zmian w Panteonie Górnośląskim

Budowa Spodka ruszyła w 1964 r. i została zakończona po siedmiu latach. Prace konstrukcyjne przedłużyły się, m.in. ze względu na nieplanowaną, półtoraroczną przerwę. W pewnym momencie pojawiły się bowiem obawy, że budowla może posiadać błędy konstrukcyjne. Ostatecznie ich nie stwierdzono.

Otwarty w 1971 r. Spodek jest przykładem architektury space age, inspirowanej wyścigiem kosmicznym między USA a ZSRR. Projekt hali przygotowali Maciej Gintowt i Maciej Krasiński, a za konstrukcję odpowiadali Wacław Zalewski i Andrzej Żórawski. Charakterystyczny kształt Spodka, przypominający latający talerz, nie jest jedynie estetyczny. Żelbetowa misa fundamentowa umocowana na słupach-wahaczach chroni obiekt przed wstrząsami i szkodami górniczymi.

Spodek był miejscem wielu ważnych wydarzeń, w tym obchodów 50. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego, przemówienia Fidela Castro oraz pierwszej prezentacji Fiata 126p. Hala stawała się także wielokrotnie koncertową areną. Gościła takie gwiazdy, jak: Deep Purple, The Cure, Genesis, Sepultura, The Prodigy, Pearl Jam, Chris Rea czy Depeche Mode. Niektóre z tych gwiazd, grając po raz pierwszy w Polsce, wystąpiły nie w Warszawie, ale właśnie w Katowicach.

Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że Spodek pełnił też funkcję kina. Nie było to zwykłe kino, a olbrzymie i rekordowe. Umieszczony tam ekran miał wymiary 22 x 14 m. Wyświetlono na nim prawdziwe filmowe hity. "W pustyni i w puszczy" obejrzało w 1973 r. 104 tys. widzów, a "Ojciec chrzestny" przyciągnął 60 tys. osób.

Czytaj też: Katowice. Internauci śmieją się ze Spodka. "Największy palnik gazowy, jaki widziałem"

Źródło: PAP/WP