[
Właściwie wszystko, co tu usłyszymy, jest godne zainteresowania – splątane wątki kultury Krymu są ciekawe i muzyka z nich wynikająca może stanowić cenną pamiątkę z podróży lub atrakcyjną ścieżkę dźwiękową dla domowych prezentacji przeźroczy czy fotografii z wakacyjnych wypraw. Obok starannie wydanych, oficjalnych płyt z folklorem Krymu polecam wydawnictwa bardziej popularne, które można kupić na bazarze czy u ulicznego sprzedawcy. W stosach z pop-folkowymi produkcjami trafiają się perełki. Każdy może być odkrywcą ciekawych brzmień i intrygujących nieraz mariaży muzycznych. Muzyka Krymu jest konglomeratem wielu różnych wpływów, które uległy przetworzeniu i stanowią dzisiaj osobną jakość. Głównymi jej składnikami są: muzyka turecka Tatarów krymskich, muzyka różnych grup Żydów osiedlających się na Krymie oraz wpływy kultury Chazarów i nowoczesne
elementy przywiezione przez Rosjan. Specyficzny, orientalny koloryt muzyce półwyspu nadaje kultura Tatarów krymskich, ludności pochodzenia tureckiego, która żyje tutaj od VII w. n.e. To im muzyka krymska zawdzięcza orientalne instrumentarium w rodzaju fletu trzcinowego nej, kaval oraz oboju zurna czy lutni typu ud i saz. Wpływy te są podobne do tych, jakie kultura turecka pozostawiła w Rumunii, Bułgarii i państwach byłej Jugosławii. Narodowa muzyka Tatarów krymskich jest dziś określana jako połączenie wschodniej tradycji z kulturą ludności napływającej na Krym z Europy Centralnej. Do tak ukształtowanej tradycji krymskiej należą urozmaicone formy wokalne i tańce oparte o pentatonikę i orientalne podziały rytmiczne w rodzaju 7/8, 5/8, 9/8. Wpływy kultury żydowskiej nie ograniczały się do muzyki religijnej, ale miały także znaczenie w twórczości świeckiej – w muzyce rozrywkowej, solowym muzykowaniu, improwizacji, muzyce towarzyszącej teatrzykom i widowiskom. Żydzi przybywający na Krym przynosili ze sobą
tradycje krajów, z których wędrowali np. sporą grupę stanowili Żydzi polsko-litewscy. Inne grupy to Karaimi i Krimchaki. Z Rosji na Krym przybyły nowsze instrumenty, które z czasem wyparły wiele tradycyjnych form. Podstawowym instrumentem stała się harmonia, klarnet i gitara. Istota muzyki Krymu pozostała jednak niezmienna i w nowym wydaniu wydaje się równie interesująca. ]( \"http://bezdroza.pl\" )
[
Zespół Krym. Jest to państwowy zespół prezentujący muzyczną kul-turę Krymu oraz tańce i widowiska obrzędowe. Zespół przypomina nasze formacje typu Mazowsze czy Śląsk i liczy 41 osób. Co pewien czas Krym przygotowuje nowy spektakl muzyczny (ostatnim był Nawrez, czyli święto muzułmańskiego Nowego Roku). Krym kultywuje najstarsze tradycje muzyczne Tatarów krymskich i przechowuje zapomniane powszechnie instrumentarium pochodzenia tureckiego. Tancerze i
muzycy Krymu występują we wspaniałych strojach ludowych, co czyni ich występy jeszcze bardziej atrakcyjnymi. Enwer Izmaiłow – niezwykły muzyk z Krymu. Zainteresowanym współczesną muzyką Krymu polecić można niezwykłego gitarzystę i uczestnika wielu ciekawych projektów muzycznych Enwera Izmaiłowa, niestety prawie zupełnie nieznanego w Polsce. Izmaiłow zaczął grać na gitarze w wieku 15 lat (1973) i po ukończeniu szkoły muzycznej w Ferganie oraz Uniwersytetu w Taszkiencie (1990) rozpoczął bardzo aktywne życie muzyczne. Za swe kompozycje i unikalną technikę gry na gitarze otrzymał pierwszą nagrodę na First European International Guitarist Competition w Lozannie, w Szwajcarii. Został też uznany za muzyka roku przez ukraińskich krytyków muzycznych. Fenomen Izmaiłowa polega na wymyślonej przez niego technice gry na gitarze elektrycznej – gra na niej tak, jak na fortepianie, uderzając struny palcami obydwu dłoni jednocześnie, realizując równolegle pochody basowe lewą dłonią, a melodyczne prawą. Technika ta (zwana
fortepianową) kojarzy się z grą Stanleya Jordana, ale wygląda na to, że to raczej Izmailow był jej odkrywcą i to na długo przed Jordanem. Zważywszy, że ulubionymi rytmami Izmaiłowa jest 9/8, 11/16 czy 13/16, to nie dziwią zawroty głowy podczas słuchania (i oglądania) jego koncertów. Muzyk z taką samą swobodą gra muzykę orientalną i tradycyjne krymskie melodie, jak rocka, jazzowe improwizacje, czy muzykę klasyczną. Aby jeszcze bardziej wzbogacić swoją aranżację, stosuje czasem przetworniki, zamieniające brzmienie gitary na interesującą barwę lutni saz, a nawet na brzmienie orientalnych instrumentów perkusyjnych, takich jak tabla. Firma gitarowa BLADE stworzona przez Gary Levinsona podpisała kontrakt na produkcję gitar dla potrzeb techniki Izmaiłowa i dla niego samego. Specjalnością Izmaiłowa, za którą otrzymał dyplom Uniwersytetu w Taszkiencie, jest kierowanie zespołami folklorystycznymi. Muzyk ten uczestniczy zazwyczaj jednocześnie w dwóch lub trzech projektach, które łączą folklor z rockiem lub jazzem.
Strona internetowa Enwera Izmaiłowa ( ]( \"http://bezdroza.pl\" )www.jazz.ru)
podaje dwa jego ważne projekty muzyczne: Crimea Art Trio oraz Enwer Izmaiłow – Nedim Nalbantoglu Project, ale jesienią 2002 r. miałem możliwość wysłuchania podczas Ethno Jazz Trio Festival w Kiszyniowie (Mołdowa) innych muzycznych propozycji Izmaiłowa: Tatar Trio oraz Black Sea Trio.
_ Źródło: Bezdroża _
