Krzeszów

Atrakcją Krzeszowa jest zespół najwspanialszych budowli barokowych Śląska.

Są to: kościół mariacki, klasztor, świątynia św. Józefa i położona w okolicy kalwaria. Wszystkie należały do cystersów, którzy osiedli w Krzeszowie w 1292 roku. Projektantem kościoła klasztornego (1726–1735) – jednej z najwspanialszych osiemnastowiecznych świątyń Europy, był prawdopodobnie sławny Kilian Ignaz Dientzenhofer. Dekoracja rzeźbiarska jego monumentalnej dwuwieżowej fasady (Ferdinand Brockhoff z zespołem) eksponuje figurę Marii orędowniczki, patronki świątyni, która wyprasza ludziom łaski Trójcy Świętej.

Uwagę zwraca ogromna kubatura kościoła z szeroką nawą poprzeczną o sklepieniach zdobionych freskami (1733–1736) pędzla wnuka Willmanna – Georga Wilhelma Neunhertza. Przestrzeń wnętrza świątyni organizują ustawione na skrzyżowaniu naw stalle (Anton Dorazil) i ołtarz główny z wielkim obrazem Petera Brandla Wniebowzięcie NMP (1732 rok). Jest on tłem dla cudownego wizerunku Matki Boskiej Łaskawej – jedynego na Śląsku zabytku malarstwa sztalugowego z epoki romańskiej (około 1240–1250). Prospekt organowy to jedyne zachowane dzieło Michaela Englera (1733–1736), sławnego organmistrza.

Do połączonego z kościołem mauzoleum Piastów świdnicko-jaworskich z rozebranej świątyni z pietyzmem przeniesiono średniowieczne nagrobki fundatorów i dobroczyńców klasztoru: Bolka I (zm. 1301) i Bolka II (zm. 1368). Kopuły tego dwuczłonowego wnętrza dekorował Neunhertz, rzeźby wykonał Dorazil, a obrazy olejne Scheffler. W cieniu potężnej świątyni stoi niewielki wczesnobarokowy kościół św. Józefa (1690–1696), nazywany śląską Sykstyną.

To tutaj znajduje się główne dzieło największego śląskiego malarza, Michaela Willmanna, pokrywający całą świątynię cykl fresków (1692–1695). Treść malowideł związana jest ze świętym Józefem, opiekunem Marii i Jezusa, który 20 lat wcześniej ogłoszony został patronem Rzeszy Niemieckiej i domu Habsburgów. Wśród mistrzowskich scen wyróżniają się: Ucieczka do Egiptu i Poszukiwanie noclegu w Betlejem (z autoportretem „śląskiego Rembrandta” jako oberżysty odmawiającego schronienia św. Rodzinie). Położona przy bramie opactwa zabytkowa karczma ma gierkowską jeszcze atmosferę i serwuje dania polskiej kuchni.

Seria: Miasta dla ciekawych
Tytuł: Wrocław
Autor: Beata Lejman