Proziaki. Wyjątkowy i smaczny symbol Podkarpacia

Prawdziwą zaletą turystyki regionalnej jest możliwość poznawania historii danego regionu, a także charakterystycznych dla niego specjałów. Województwo podkarpackie słynie dziś nie tylko z wyjątkowych zabytków i nietuzinkowej przyrody, ale również zdrowej i naturalnej żywności. Trudno wręcz wyobrazić sobie wizytę w tej części Polski bez skosztowania najpopularniejszego chyba podkarpackiego przysmaku, jakim są proziaki.

Proziaki Proziaki można jeść np. z dżemem
Źródło zdjęć: © podkarpackie.eu | Diana Kowalczyk
Sylwia Król
oprac.  Sylwia Król

Poszczególne regiony naszego kraju kryją nie tylko historyczne skarby, ale przede wszystkim zachwycają smakami. Nic więc dziwnego, że coraz większym zainteresowaniem cieszy się tzw. turystyka kulinarna, gdzie dużo uwagi poświęca się kulinarnym symbolom, charakterystycznym dla danego regionu.

Jednym z takich symboli są proziaki, kulinarna atrakcja i od 2006 r. produkt wpisany na listę wyrobów tradycyjnych w kategorii: wyroby piekarnicze i cukiernicze w województwie podkarpackim.

Tradycja wypiekania proziaków liczy sobie ponad 150 lat

Pierwsze, znane zapiski o proziakach pochodzą sprzed ponad 150 lat, ale tradycja ich wypiekania sięga najprawdopodobniej jeszcze bardziej odległych czasów i jest związana z pojawieniem się w tym regionie sody oczyszczonej.

Proziaki w przeszłości zastępowały chleb
Proziaki w przeszłości zastępowały chleb © Adobe Stock

Właśnie od sody oczyszczonej, którą mieszkańcy Podkarpacia nazywają "proza", przyjęły proziaki swoją nazwę. Początkowo przepis na nie podawano sobie wyłącznie z ust do ust, z pokolenia na pokolenie, dlatego też różnił się nieznacznie między poszczególnymi gospodarstwami. Zawsze jednak składał się z czterech głównych składników: mąki, jajek, kwaśnego mleka i wspomnianej już sody oczyszczonej.

Poziaki, czyli prosta alternatywa dla chleba

Czym tak naprawdę były kiedyś proziaki? Prostą, szybką i tanią alternatywą dla chleba, który wypiekano nie częściej niż raz w tygodniu. W wiejskich domostwach, proziaki pieczono więc zazwyczaj tylko wówczas, gdy skończył się chleb.

Najczęściej wypiekano je na piecu kaflowym, co sprawiało, że ich charakterystyczny zapach unosił się w całym domostwie.

Jak dziś wygląda oryginalny proziak? Powinien mieć około 10 - 15 centymetrów średnicy i około 1,5 cm grubości. Proziaki są najczęściej okrągłe, chociaż zdarzają się też owalne i nieco rzadziej kwadratowe lub prostokątne.

Proziaki mogą być też kwadratowe lub prostokątne
Proziaki mogą być też kwadratowe lub prostokątne © podkarpackie.eu | Tadeusz Pozniak Fotografia

W przeszłości proziaki podawano w bardzo prosty sposób, a więc z tym, co akurat znajdowało się pod ręką. Najczęściej z masłem, słodką śmietaną lub szklanką mleka. Obecnie bardzo popularne są także proziaki w wersji na słodko: z cukrem, miodem lub dżemem z róży i derenia. A jakie są wasze ulubione?

Prosty i przepyszny langosz. Przepis na tradycyjny przysmak z Węgier

Wybrane dla Ciebie
Incydent w Luwrze. Niektóre dzieła są nie do uratowania
Incydent w Luwrze. Niektóre dzieła są nie do uratowania
Wagony niemieckiego przewoźnika na polskich torach. "Zostaną poddane niezbędnym naprawom"
Wagony niemieckiego przewoźnika na polskich torach. "Zostaną poddane niezbędnym naprawom"
Tłumy turystów zalały europejskie miasto. Niezwykły moment
Tłumy turystów zalały europejskie miasto. Niezwykły moment
Pożar klubu nocnego. Nie żyje 25 osób
Pożar klubu nocnego. Nie żyje 25 osób
Nie dotarli na własne wesele. Musieli oglądać je online
Nie dotarli na własne wesele. Musieli oglądać je online
Tu złoto pisze historię. Niezwykłe średniowieczne miasteczko w Polsce
Tu złoto pisze historię. Niezwykłe średniowieczne miasteczko w Polsce
Tragedia na Jamajce. Znaleźli martwą stewardesę w hotelowym pokoju
Tragedia na Jamajce. Znaleźli martwą stewardesę w hotelowym pokoju
Koszmar w chmurach. Pasażer zaatakował załogę
Koszmar w chmurach. Pasażer zaatakował załogę
Ewakuacja samolotu z powodu pożaru na lotnisku
Ewakuacja samolotu z powodu pożaru na lotnisku
Rewolucja w Egipcie. Ukochana atrakcja turystów mniej dostępna?
Rewolucja w Egipcie. Ukochana atrakcja turystów mniej dostępna?
Najgorsze miejsce w samolocie. Stewardesa nie ma złudzeń
Najgorsze miejsce w samolocie. Stewardesa nie ma złudzeń
Realizują bony turystyczne. Już wydali ponad 1 mln zł
Realizują bony turystyczne. Już wydali ponad 1 mln zł
MOŻE JESZCZE JEDEN ARTYKUŁ? ZOBACZ CO POLECAMY 🌟