wczasy prl

Na zdjęciach z lat 70. i 80. polskie wybrzeże przypomina modowy wybieg. Dziewczyny w nienagannych fryzurach i stylowych, bardzo kobiecych kostiumach. Zamiast gumowych dmuchańców i wszechobecnych parawanów, wiklinowe kosze i drewniane leżaki, a w skromniejszej wersji - rozłożone na piasku koce i plażowe parasole. Jak i gdzie plażowaliśmy w PRL-u?

Wypoczynek to kwestia zbyt poważna, żeby zajmowali się nim wyłącznie wypoczywający. Tak, w wielkim skrócie, można podsumować wakacje w PRL-u. My z równą powagą postanowiliśmy się przyjrzeć jej największym symbolom – trzem najpopularniejszym nadbałtyckim plażom. Jak się zmieniły? Czytajcie dalej.

Wczasy w PRL-u to była istna magia - wiedzą o tym doskonale, ci którzy mieli okazję spędzić urlop w ośrodku zakładowym czy domu wczasowym. Odpoczynek ”klasy robotniczej, chłopstwa i inteligencji pracującej” (z tych trzech warstw składało się oficjalnie polskie społeczeństwo w dobie socjalizmu) gwarantowany był wręcz konstytucyjnie. Sprawdziliśmy, jak wyglądał standard takiego wypoczynku.

To były czasy! Miesiąc w namiocie na konserwie turystycznej lub gotowanych na twardo jajkach – za komuny nikogo ta wizja nie przerażała. Bo wszyscy byli świetnie przygotowani: łyżkowidelec, grzałka do herbaty, otwieracz do konserw i talia kart – bez tego "żelaznego zestawu" żaden szanujący się wczasowicz z domu się nie ruszał.

Przed 1989 rokiem, za czasów PRL, podróżowaliśmy znacznie mniej niż dziś, a każdy prywatny wyjazd za granicę – do Bułgarii, Niemieckiej Republiki Demokratycznej czy Jugosławii – był powodem do długotrwałych dyskusji w gronie rodziny i przyjaciół.

Do snu kołysały odgłosy dansingu organizowanego w świetlicy i zapach kiełbasy pieczonej na ognisku. Ludzie spali w domkach "pingpongowych", nierzadko myli się w miednicy, a atrakcji dostarczał pomysłowy kaowiec. Ośrodki wczasowe zakładów pracy pozostają jedną z najważniejszych zdobyczy PRL-u. Sprawdziliśmy – sporo z nich wciąż działa i ma się niezgorzej.

Choć w czasach PRL-u o zagranicznym wyjeździe większość Polaków mogła tylko pomarzyć, to letni wypoczynek był dość dobrze zorganizowany. Dwutygodniowy pobyt w ośrodkach zakładowych lub w domach podlegających Funduszowi Wczasów Pracowniczych kosztował grosze i, choć o luksusach nie było mowy, rzeczywiście „ładował akumulatory”.

Czas PRL-u w Polsce to okres ucisków i absurdów. Trudno więc powiedzieć, skąd bierze się gloryfikowanie dawnych lat. Nie brakuje osób, które chętnie przeniosłoby się w tamten, jakże odmienny od dzisiejszego, świat. Przenosimy się więc w czasie i wracamy do miejsc w Polce, które dawniej były wakacyjnymi hitami PRL-u. Większość z nich do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością.

Choć powszechny mit czasów PRL-u mówi, że Polacy w tamtych czasach byli swego rodzaju więźniami we własnym kraju. O ile w odniesieniu do okresu lat 50. i 60. stwierdzenie to można uznać za prawdziwe, to w późniejszym czasie zagraniczne wyjazdy nie były niczym nadzwyczajnym. Potrzebne były, tak jak i teraz, dwie rzeczy - dokumenty i pieniądze.