Cieszyn

Zamek cieszyński został wzniesiony na prawym brzegu Olzy najprawdopodobniej na przełomie XIII i XIV wieku. Wcześniej w miejscu tym znajdowały się kasztelański gród i przylegająca do niego osada.

Pierwsze wzmianki o grodzie pochodzą z połowy XII stulecia. Jednak utworzony został zapewne w drugiej połowie X wieku. W połowie wieku XI powstała kamienna rotunda pod wezwaniem św. Mikołaja, pełniąca funkcję kaplicy grobowej. Jest to najstarsza świątynia w Cieszynie. Inicjatywę budowy warowni przypisuje się pierwszemu księciu cieszyńskiemu, Mieszkowi. Zamek był rozbudowywany w późniejszych latach przez syna i wnuka księcia. Wraz z warownią powstał również nowy, otoczony wałami ośrodek miejski. Pomimo pożarów w XV i XVI wieku, które dotknęły zamek, pozostawał on w dobrym stanie aż do wojny trzydziestoletniej. W 1647 roku został zniszczony na skutek ostrzału artyleryjskiego. W XIX wieku stojące ruiny zostały rozebrane. Przetrwała tylko kamienna wielokondygnacyjna wieża z XIV stulecia, która w XV wieku została zwieńczona machikułami oraz wykuszami.

W czerwcu mieszkańcy Cieszyna, po obu stronach granicy corocznie obchodzą święto związane z początkami grodu i podaniem o Trzech Braciach, którzy konno przybyli na Wzgórze Zamkowe. Uroczystości rozpoczynają się od przedstawienia teatralnego nawiązującego do legendy o powstaniu miasta. Na Moście Przyjaźni, łączącym obie części Cieszyna, polską i czeską, spotykają się jego władze, potem następuje uroczyste przekazanie kluczy do bram grodu. Tradycją święta jest konkurs na najpiękniejszy strój historyczny. W obu częściach miasta odbywają się różnego rodzaju wernisaże, kiermasze i koncerty polskich oraz czeskich artystów, a na Wzgórzu Zamkowym pokazy walk rycerskich na różnego rodzaju broń. Ulice przemierzają barwne korowody uczestników festynu.

Celem imprezy jest prezentacja historii Ziemi Cieszyńskiej. Ostatnie spotkanie (3–5 sierpnia 2007 roku) dotyczyło wydarzeń z przełomu XVI i XVII wieku, zwłaszcza kwestii religijnych. Ogromnym zainteresowaniem cieszyło się przedsięwzięcie prezentujące oblężenie cieszyńskiego zamku w marcu 1646 roku. Rozegrała się wtedy bitwa między szwedzkimi wojskami unii protestanckiej a austriackimi ligi katolickiej. Formacje protestanckie odtworzyli członkowie Cieszyńskiego i Pszczyńskiego Bractwa Kurkowego, Klubu Strzeleckiego Skaut oraz gwardii szwajcarskiej Bractwa Rycerskiego Miasta Nowa Dęba. Oddziały katolickie reprezentowali członkowie Hufca Leliwa. Każdego roku podczas trwania imprezy widzowie i uczestniczy mogą wziąć udział m.in. w warsztatach łuczniczych oraz w konkursach strzelania z łuku. Dużym zainteresowaniem cieszą się inscenizacje, w 2007 roku zaprezentowano wykonanie wyroku śmierci na mincerzu Hansie Thacke i złotniku Joachimie, skazanych na śmierć w 1611 roku za fałszowanie groszy polskich Zygmunta III
Wazy. Prezentacje odbywają się zwykle na Wzgórzu Zamkowym. Program imprezy obejmuje zazwyczaj rozmaite wystawy, koncerty muzyki dawnej, wykłady, warsztaty, a także pokaz ważenia piwa.

Dzięgielów – renesansowy zamek z połowy XVII wieku, wykorzystano gotyckie mury z końca XV wieku, rozbudowany w drugiej połowie XVIII stulecia.

Puńców – gotycki, kamienny kościół, wybudowany około 1518 roku.

Skoczów – późnobarokowy ratusz z XVIII wieku; na rynku fontanna z barokową figurą Jonasza, zwanego potocznie „Trytonem”, dłuta Wacława Donaya; kamienice z przelomu XVIII i XIX wieku.

Zamarski – drewniany kościół św. Rocha z 1731 roku, wzniesiony w miejscu spalonego kościoła z XV wieku, wieża z drugiej połowy XVI stulecia, nawa i prezbiterium przykryte jednokaleniowym, dwuspadowym dachem pobitym gontem.

COK „Dom Narodowy”
Rynek 12 43-300 Cieszyn (33) 851 25 20 cok@region.ciesz.pl www.domnarodowy.pl
Organizator
Wzgórze Zamkowe
w Cieszynie (33) 851 08 21 turystyka@zamekcieszyn.pl

Seria: Miejsca niezwykłe
Tytuł: Zamki, turnieje, rycerze
Autor: Paweł Komorowski, Jarosław Kurkowski