Góra Świętej Anny

Kiedyś Góra Chełmska – wzniesienie na Wyżynie Śląskiej, o wysokości 400 m n.p.m. Również wieś o tej samej nazwie, położona w parku krajobrazowym na zboczach góry. Niegdyś znajdowała się tu pogańska świątynia. W okresie III powstania śląskiego w okolicy toczyły się zacięte walki o przyłączenie Śląska do Polski. W ich wyniku Polska odzyskała strategiczne rejony Górnego Śląska, jednak Góra Świętej Anny znalazła się w granicach Niemiec. Po wyzwoleniu, gdy cały Śląsk wrócił do Polski, na górze odsłonięto monumentalny Pomnik Czynu Powstańczego, dłuta Ksawerego Dunikowskiego, na cześć polskich powstańców z 1921 roku.

Pierwszy kościół na Górze Świętej Anny został zbudowany prawdopodobnie w ostatnim dwudziestoleciu XVI wieku. W jaki sposób znalazła się w nim figurka św. Anny – nie wiadomo. Historycy datują jej powstanie na 2. połowę XV wieku. W kronikach klasztoru franciszkanów znajduje się dokument z początku XVI wieku, w którym jest mowa o relikwiach św. Anny, przywiezionych z klasztoru dominikanów w Villa, we Francji i umieszczonych w główce rzeźby. Figura ma 52 cm wysokości. Wykonana z drewna lipowego, przedstawia św. Annę trzymającą na lewym ramieniu Marię – córkę, a na prawym Jezusa – wnuka. W związku z rozkwitem kultu maryjnego na Górze Świętej Anny, franciszkanie rozbudowali stojący tu kościół i dobudowali drewniany klasztor, a na początku XVIII wieku postawili w okolicy 40 kaplic kalwaryjskich. Okres niemiecki w historii Góry Świętej Anny (1921–1945) charakteryzowały represje wobec wszystkiego co polskie. Tuż przed wybuchem II wojny światowej zabroniono franciszkanom odprawiania nabożeństw w języku polskim, a
niebawem wyrzucono ich z klasztoru, zniszczono bibliotekę i usunięto z sanktuarium polskie napisy. Zakonnicy powrócili na Górę Świętej Anny dopiero po wyzwoleniu. W 1980 roku, w jubileusz 500‑lecia istnienia sanktuarium, świętogórski kościół został podniesiony do godności bazyliki mniejszej. Trzy lata później spotkał się tu z pielgrzymami Jan Paweł II. Na pamiątkę tego wydarzenia po północnej stronie bazyliki postawiono pomnik polskiego papieża. W roku 1989 wznowiono, przerwaną po wojnie, tradycję niedzielnych nabożeństw w języku niemieckim. W 2004 roku Góra Świętej Anny została uznana za pomnik historii, a sanktuarium znalazło się wśród 30 najcenniejszych obiektów zabytkowych w Polsce.

Klasztor oo. Franciszkanów
ul. Klasztorna 6
47-154 Góra Świętej Anny
077 463 09 00
annasancta@opole.opoka.org.pl+'?' )
www.swanna.pl

Dojazd
Samochodem ze Strzelec Opolskich około 15 km na południowy zachód, drogą krajową nr 426. Pociągiem do Strzelec Opolskich, Zdzieszowic lub Kędzierzyna-‑Koźla, dalej autobusem.

Uroczystości
26 sierpnia – św. Anny
15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP

*Noclegi * We wsi Góra Świętej Anny dom pielgrzyma, 077 462 53 01
Zajazd „Pod Górą Chełmską”
pensjonat „Anna”
schronisko młodzieżowe

Sanktuaria w pobliżu
Gliwice, Opole, Piekary Śląskie, Pszów, Racibórz, Rudy

Muzeum Czynu Powstańczego – placówka znajduje się pomiędzy wsiami Leśnica i Góra Świętej Anny; prezentuje materiały, ukazujące walkę o narodowe wyzwolenie Górnego Śląska od schyłku XIX wieku po lata 20. wieku XX, czyli okres plebiscytów i powstań śląskich. Sale ekspozycyjne urządzono w pomieszczeniach starej polskiej gospody (Domu Polskiego) i w dobudowanej współcześnie rotundzie. Szczególnie wyeksponowane jest III powstanie śląskie; osobna ekspozycja ukazuje obronę Śląska we wrześniu 1939 roku i działalność ZHP w Niemczech.

Park Krajobrazowy „Góra Świętej Anny” – obejmuje 5150 ha i 5 rezerwatów przyrody, w tym rezerwat geologiczny, ze stożkiem tufów wulkanicznych.

Seria: Miejsca niezwykłe

Tytuł: Sanktuaria w Polsce

Autor: Adam Sochaczewski