Trwa ładowanie...
d1wl6ps

Warszawa, Sarajewo, Nowy Jork, Bejrut. Miasta, które na chwilę się zatrzymały

W sierpniu w Bejrucie doszło do eksplozji, która doprowadziła do zniszczenia miasta. Zdaniem ekspertów, odbudowa może zająć dekady. Ale historia zna wiele przypadków, gdy miasta zamierały, po to, by powstać z gruzów. Totalnie zburzone były Warszawa czy Londyn, a niewyobrażalne starty poniósł także Nowy Jork, który dziś, 11 września wspomina tragiczny atak na miasto i jego niezależność.
Głosuj
Głosuj
Podziel się
Opinie
Zniszczenia po wybuchu w Bejrucie są ogromne
Zniszczenia po wybuchu w Bejrucie są ogromne (Getty Images, Fot: Daniel Carde , Stringer)
d1wl6ps

Wybuch, który miał miejsce 4 sierpnia br. w stolicy Libanu, to przede wszystkim wielka ludzka tragedia. Ok. 200 osób zginęło, a tysiące zostało rannych. Wielu ludzi straciło dach nad głową i majątki całego życia. Straty materialne liczone są w miliardach dolarów. Katastrofa ta ma również poważne konsekwencje dla ludzi, którzy żyli z turystyki.

Bejrut oraz cały Liban są bowiem popularnym kierunkiem wśród podróżnych z całego świata, a liczba turystów w ostatnich latach systematycznie rosła. Teraz modny Bejrut, który przez wiele lat elektryzował i rozkochiwał w sobie przyjezdnych, czeka długotrwały i kosztowny proces odbudowy. Bez wsparcia społeczności międzynarodowej, dla borykającego się z niestabilną sytuacją polityczną Libanu, może to być zadanie jeszcze trudniejsze. Ale komentatorzy nie mają wątpliwości, że Bejrut wcześniej czy później się odrodzi, podobnie jak wiele miejsc oraz miast w dziejach.

Przeżyli wybuch w Bejrucie. Wstrząsające relacje świadków

Warszawa i Gdańsk zmiecione z powierzchni ziemi

Współczesna historia zna mnóstwo imponujących przykładów, gdy ze zgliszczy podnosiły się ważne dla kultury obiekty, popularne wśród turystów miejsca, a nawet całe miasta, które wcześniej zostały obrócone w pył przez żywioły, zamachy czy w wyniku działań wojennych. My w Polsce mamy mnóstwo takich przykładów na wyciągnięcie ręki.

d1wl6ps

Zniszczona przez najeźdźcę Warszawa, która w czasie II wojny światowej dostała kilka potężnych ciosów od agresora, jest dziś przez historyków oraz architektów wymieniana jako jedna z najbardziej niezwykłych rekonstrukcji. Jedno z piękniejszych miast Europy zostało przez Niemców właściwie zburzone, a trudną do wyobrażenia dla współczesnych pokoleń skalę zniszczeń, zobrazowali m.in.: Roman Polański w "Pianiście" czy twórcy krótkometrażowego filmu "Miasto ruin", który można oglądać m.in. w Muzeum Powstania Warszawskiego.

Warszawa w trakcie wojny Getty Images
Warszawa w trakcie wojny (Getty Images)

Lista strat, jakie poniosła Warszawa, jest bardzo długa. Z ziemią zrównano: Pałac Saski, Zamek Królewski, zabudowę Starego Miasta, kościoły i pomniki. Tuż po wojnie rozpoczął się mozolny proces odbudowy miasta. Wielu turystom, zwłaszcza zagranicznym, odwiedzającym dziś stolicę Polski, trudno uwierzyć, że w stosunkowo niedługim czasie miasto, a przynajmniej sporą jego część, udało się dźwignąć z ruin. Oczywiście wielu głębokich ran, jakie zostały zostały zadane jego tkance, nie udało i nigdy nie uda się zabliźnić.

Dzisiejsza Warszawa, mimo wielkiej pracy, jaka została włożona w odbudowę, różni się też znacząco od tej przedwojennej. Nie zmienia to jednak faktu, że dziś z całego świata ściągają tu turyści, którzy podziwiają miejsca, które kilkadziesiąt lat temu na chwilę przestały istnieć: Krakowskie Przedmieście, Nowy Świat czy wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO Stare Miasto, wskazane przez członków komitetu jako imponujący przykład kompletnej rekonstrukcji.

d1wl6ps

Oczywiście w samej Polsce znaleźć można więcej miejsc, które zostały mocno zniszczone w czasie II wojny światowej, a potem z wielkim trudem odbudowane. Jednym z nich jest Gdańsk. Fotografie przedstawiające powojenny obraz miasta, dotkniętego przez klęskę wojny, rozdzierają serce. Szacuje się, że Śródmieście Grodu Neptuna zostało zniszczone w ok. 95 proc.

Niedługo po wojnie rozpoczęło się sprzątanie gruzowiska, a do pracy przystąpił niewielki zespół historyków oraz konserwatorów, którzy przygotowali dokumentację rekonstrukcji głównych zabytków oraz kamienic. To dzięki ich uporowi miastu udało się przywrócić część dawnego charakteru i uczynić z niego magnes, który dziś jest jedną z najcenniejszych marek w kraju i ważnym punktem na turystycznej i historycznej mapie Europy.

Europejskie miasta zniszczone w trakcie wojny

Na Starym Kontynencie z wojennych zgliszczy udało się też podnieść innym miastom. Szacuje się, że w czasie II wojny światowej w 80 proc. zniszczona została zabudowa Berlina. Jego odbudowa ruszyła w 1946 r. Dziś w stolicy Niemiec znajdziemy zarówno zabytkowe budowle, jak ikoniczna Brama Brandenburska, ale też budynki modernistyczne i pamiątki z ery socrealizmu. Wielu przyjezdnych uważa, że ta mieszanina stylów, gdy chodzi o zabudowę, połączona z miksem kulturowym, czyni Berlin jednym z najciekawszych miast na świecie.

d1wl6ps

Mocno zniszczone zostało w czasie II wojny światowej także inne niemieckie miasto - Drezno, które poddano bombardowaniu w lutym 1945 r. Wiele ważnych zabytków, które zostały zrujnowane, udało się naprawić lub zrekonstruować, czyniąc ze stolicy Saksonii prawdziwą perłę.

W obliczu katastrofy znalazł się w trakcie II wojny światowej także Londyn. Na tak uwielbiane dziś przez turystów z całego świata miasto zrzucono podczas nalotów 20 tys. bomb.

Londyn w trakcie wojny Getty Images
Londyn w trakcie wojny (Getty Images)

W atakach tych uszkodzonych zostało ok. miliona budynków. Nie była to pierwsza wielka tragedia Londynu. Wcześniej miasto doświadczyło poważnych zniszczeń także w czasie I wojny światowej, a w 1666 r. ucierpiało w wielkim pożarze, który zniszczył ok. 2/3 miasta.

d1wl6ps

Zniszczone Bałkany

Poważne zniszczenia wojenne dotknęły Bałkany. Region, który obecnie postrzegany jest jako jeden z turystycznych rajów w Europie, mocno ucierpiał w czasie toczonej na początku lat 90. XX w. wojny domowej. Ten najbardziej krwawy konflikt na Starym Kontynencie od czasu zakończenia II wojny światowej spowodował wielkie straty w ludziach. Przyczynił się też do zniszczenia popularnych dziś wśród turystów miejsc. Poważnie ucierpiało m.in. Sarajewo. Szacuje się, że zniszczona została ponad połowa zabudowy stolicy Bośni i Hercegowiny.

Choć wciąż widoczne są tam ślady konfliktu, znaczną część zabudowy udało się odbudować lub naprawić. Turyści wracają też do skrzywdzonego w czasie tej samej wojny Mostaru. Miasto udało się odrestaurować przy dużym udziale społeczności międzynarodowej.

Ulice Sarajewa po atakach w czasie wojny na początku lat 90. Getty Images
Ulice Sarajewa po atakach w czasie wojny na początku lat 90. (Getty Images)

Wojenny dramat dotknął w czasie tej samej wojny m.in. ubóstwiany dziś przez turystów chorwacki Dubrownik. W czasie najbardziej dotkliwego ataku na miasto, przeprowadzonego pod koniec 1991 r., zabudowa Starego Miasta zniszczona została w blisko 70 proc.

d1wl6ps

Perłę Adriatyku udało się bardzo szybko odbudować. Tu o wojennej pożodze przypominają dziś głównie widoczne na niektórych budynkach ślady po kulach, a także mieszkańcy, którzy w opowieściach przypominają tamto piekło.

Trzęsienie ziemi w Kanto

Ale zniszczenia o skali niemal apokaliptycznej, jakich doświadczają miejsca, to nie zawsze efekt działań wojennych. Podobnie jest z żywiołami. Trudna do wyobrażenia skala zniszczeń dotknęła w 1923 r. Tokio i Jokohamę podczas trzęsienia ziemi w Kanto.

Dzisiejsze japońskie megalopolis zostało wówczas właściwie zrównane z ziemią. Straty były tak ogromne, że rozważano nawet przeniesienie stolicy kraju. Miasto odbudowano, projektując je w wielu miejscach od podstaw i wdrażając rozwiązania, które mają ograniczać rozmiary klęski w następstwie kolejnych potencjalnych kataklizmów. Z podobnym dramatem mierzyło się na początku ubiegłego stulecia kochane dziś przez turystów i uznawane za jedno z najdroższych miast świata San Francisco. W kwietniu 1906 r., w ciągu trwających kilkudziesięciu sekund wstrząsów. miasto właściwie uległo zawaleniu. Szacuje się, że 3/4 mieszkańców pozostało bez dachu nad głową. Odbudowa miasta ruszyła niemal natychmiast, a na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci miasto stało się jednym z głównych ośrodków biznesowych w Stanach Zjednoczonych.

d1wl6ps

Nowy Jork - 11 września 2001 r.

Oczywiście podobne przykłady, gdy z ruin wstawały całe miasta, można jeszcze długo mnożyć. W 2020 r. obchodzimy już 19. rocznicę ataków na Nowy Jork.

11 września 2001 r., atak na WTC w Nowym Jorku Getty Images
11 września 2001 r., atak na WTC w Nowym Jorku (Getty Images)

11 września 2001 r. świat się na chwilę zatrzymał, spoglądając na zrujnowaną dzielnicę Stolicy Świata. Od tamtego czasu, przy ogromnym wysiłku, kompleks WTC, w nieco innej formie, udało się odbudować. Choć w tamtej chwili wydawało się to niemożliwe. I tak samo będzie pewnie z Bejrutem. Po ostatniej tragedii pozostaną bolesne wspomnienia i kronikarskie zapisy.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

d1wl6ps

Podziel się opinią

Share
d1wl6ps
d1wl6ps