Trwa ładowanie...

Porosty kontra światowej klasy zabytek. Konserwatorzy w potrzasku

Można powiedzieć, że opactwo w Lubiążu ma pecha. Ten wyjątkowy zabytek - jedna z najwspanialszych barokowych rezydencji klasztornych na świecie - nie dość, że od lat nie mógł się doczekać remontu z prawdziwego zdarzenia, to teraz, gdy remont się zaczął, przeszkodzić w nim mogą... żełuczka i odnożyca.

To na tych właśnie ścianach tak dobrze czują się porosty żełuczka i odnożycaTo na tych właśnie ścianach tak dobrze czują się porosty żełuczka i odnożycaŹródło: Adobe Stock
d3vbaid
d3vbaid

Opactwo w dolnośląskim Lubiążu to drugi pod względem wielkości obiekt sakralny na świecie i jednocześnie największe na ziemi opactwo cysterskie. Znajduje się w niewielkiej wsi w zakolu Odry, na terenie Dolnego Śląska - niedaleko trasy z Wrocławia do Legnicy.

Choć od lat zachwyca turystów, fundacji, która zarządza obiektem, nie stać było na kapitalny remont. Wykonywane są tylko najpilniejsze prace zabezpieczające. Gdy rozmawialiśmy w listopadzie z przedstawicielami Fundacji Lubiąż, Magdalena Moskal z jej zarządu zwracała uwagę na konieczność wykonania dalszych prac przy elewacji opactwa.

Porosty zablokowały prace

Aktualnie te prace trwają, ale firma, która je prowadzi, natknęła się na nieprzewidziane przeszkody. Mowa o żełuczce i odnożycy - dwóch chronionych porostach, które wyrosły na zrujnowanej elewacji klasztoru.

d3vbaid

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Polacy pokochali włoską wioskę. "To mój pierwszy raz i jestem zachwycona"

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu wystosowała do fundacji pismo. Wzywa w nim do natychmiastowego zaprzestania wykonywania czynności, w trakcie których mogą zostać zniszczone okazy porostów lub ich siedliska oraz do złożenia wyjaśnień w tej sprawie.

Osoby opiekujące się opactwem nie miały pojęcia, że niepozorne narośla na ścianach zewnętrznych figurują w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych na liście porostów wymarłych i zagrożonych w Polsce. Zlokalizowano tam ponad 40 stanowisk - najwięcej na ścianie pałacu opata, który stanowi największą atrakcję turystyczną zabytku.

d3vbaid

Jak powiedziała w rozmowie z wyborcza.pl Dorota Krotowska z firmy Restoart, która wykonuje prace konserwatorskie w Lubiążu, porosty są to organizmy, które niszczą powierzchniową warstwę murów, więc naturalne działania konserwatorów polegają m.in. na ich usuwaniu. "Nawet jeśli próbowalibyśmy je zachować w kilku miejscach, używamy środków chemicznych, które są dla nich bardzo szkodliwe, więc wystarczy, że spadnie kropla i grzyby zostaną unicestwione. A zasłonić ich nie można, bo bez światła też zginą" - wyjaśniała dziennikarzom.

Wspaniałe, barkowe wnętrza pałacu opatów zachwycają turystów Adobe Stock
Wspaniałe, barkowe wnętrza pałacu opatów zachwycają turystówŹródło: Adobe Stock

Patowa sytuacja

Konserwatorzy znaleźli się więc w sytuacji patowej. Z jednej strony na szali jest światowej klasy zabytek, który niszczeje, z drugiej - unikatowe porosty. Rosną one na cegłach, na spoiwie i tynku, a największe skupiska utworzyły pod parapetami okiennymi, w miejscach zacienionych.

Żełuczka  jest porostem występującym w naturze dość powszechnie. Niektóre jej gatunki są jednak zagrożone wygnięciem Adobe Stock
Żełuczka jest porostem występującym w naturze dość powszechnie. Niektóre jej gatunki są jednak zagrożone wygnięciemŹródło: Adobe Stock, fot: HANJO_HELLMANN

Gdy wykonuje się prace w starych obiektach, zdarza się, że trzeba przenosić siedliska nietoperzy, ptasie gniazda czy chronić cenne okazy bluszczu, ale odnożyca lub żełuczka szczerze zaskoczyła ekspertów od ratowania zabytków.

d3vbaid

Jest szansa na kompromis

Ale w tej nietypowej sprawie pojawiło się światełko w tunelu. Po wizji lokalnej w klasztorze urzędnicy RDOŚ wyrazili zgodę na przeprowadzkę porostów. Ich nowym siedliskiem ma być mur otaczający klasztor.

Konserwatorzy przymierzają się wstępnie do operacji przenosin - oczywiście po uzyskaniu wszystkich zgód. Czy odnożyca i żełuczka zaakceptują swój nowy dom i równie chętnie będą na nim rozwijać swoje plechy? Czas pokaże.

d3vbaid

Źródło: Fundacja Lubiąż, wyborcza.pl

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
d3vbaid
Oceń jakość naszego artykułu:
Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

Komentarze

Trwa ładowanie
.
.
.
d3vbaid